Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətləri ölkəmizin xarici siyasətində mühüm istiqamətlərdən birini təşkil edir. İki dövlət arasında formalaşmış dostluq və qarşılıqlı etimada əsaslanan əlaqələr siyasi, iqtisadi, enerji, humanitar sahələrlə yanaşı, müdafiə və təhlükəsizlik istiqamətində də əməkdaşlığın inkişafına geniş imkanlar yaradır.
Azərbaycan və Böyük Britaniya arasında münasibətlərin möhkəmlənməsi hər iki ölkənin qarşılıqlı maraqlarına xidmət edir. Bu əməkdaşlıq dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə hörmət əsasında inkişaf edir. Strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə isə ikitərəfli münasibətlərin gələcək inkişafı üçün mühüm siyasi sənəd kimi qiymətləndirilə bilər.
Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsi hər bir dövlətin milli maraqlarının qorunmasında, sabitliyin təmin edilməsində və müasir çağırışlara qarşı dayanıqlılığın gücləndirilməsində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında dialoqun və qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin inkişafı mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bu istiqamətdə Birgə Bəyannamədə müdafiə sahəsində kadr hazırlığı, imkanların gücləndirilməsi, qarşılıqlı uyğunluq, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq, hüquq-mühafizə orqanları arasında əlaqələrin inkişafı və sərhəd idarəçiliyi kimi məsələlər xüsusi yer tutur. Sənəddə həmçinin hüquqi və məhkəmə əməkdaşlığının gücləndirilməsi, beynəlxalq platformalarda ortaq maraqların müdafiəsi və beynəlxalq sülhə töhfə verilməsi nəzərdə tutulur.
Azərbaycanın müdafiə və təhlükəsizlik siyasətinin əsas məqsədi ölkənin müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması, eyni zamanda regionda davamlı sülh və sabitliyin möhkəmləndirilməsidir. Böyük Britaniya ilə bu sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələrinin şaxələndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir.
Birgə Bəyannamədə müdafiə sənayesi sahəsində qarşılıqlı maraq doğuran istiqamətlərdə birgə təşəbbüslərin araşdırılması da diqqət çəkir. Bu yanaşma iki ölkə arasında institusional əlaqələrin inkişafına, müvafiq sahələrdə bilik və təcrübə mübadiləsinə şərait yarada bilər. Eyni zamanda, təhlükəsizlik məsələlərinə kompleks yanaşma dövlət qurumları arasında əlaqələndirmənin və qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsinə xidmət edir.
Sənədin mühüm istiqamətlərindən biri də sərhəd təhlükəsizliyi, hüquq-mühafizə orqanları və hüquqi institutlar arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Müasir dövrdə təhlükəsizlik yalnız hərbi məsələlərlə məhdudlaşmır. Dövlətlərin sabitliyi, qanunun aliliyi, güclü institutlar, ictimai təhlükəsizlik və beynəlxalq əməkdaşlıq da bu anlayışın mühüm tərkib hissələridir.
Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafi mövqe ölkəmizin regional və beynəlxalq təhlükəsizlik sistemindəki rolunu daha da artırır. Şərqlə Qərb arasında mühüm nəqliyyat və kommunikasiya əlaqələrinin üzərində yerləşən Azərbaycan regional sabitliyin, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın möhkəmlənməsində maraqlı tərəfdir. Böyük Britaniya ilə münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilməsi də bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır.
12 noyabr 2026-cı ildə Dublində qəbul edilmiş Birgə Bəyannamə Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir. Sənədin üç əsas istiqaməti – müdafiə və təhlükəsizlik, ticarət və investisiya, təhsil və innovasiya – əməkdaşlığın çoxşaxəli inkişafına xidmət edir.
Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə iki ölkənin qarşılıqlı münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm siyasi sənəddir. Müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi ölkələrin ortaq maraqlarına, regional sabitliyə və beynəlxalq təhlükəsizliyə töhfə vermək potensialına malikdir. Bu tərəfdaşlığın gələcəkdə konkret layihələr və qarşılıqlı təşəbbüslərlə zənginləşməsi Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələrinin daha da inkişafına zəmin yaradacaqdır.
Bağırova Cəmilə
YAP Ordubad rayon təşkilatında məsləhətçi