İqtisadi tərəfdaşlığın yeni arxitekturası: Dublin Bəyannaməsi Bakı və London arasında ticarət, investisiya və "yaşıl enerji" üfüqlərini genişləndirir

İqtisadi tərəfdaşlığın yeni arxitekturası: Dublin Bəyannaməsi Bakı və London arasında ticarət, investisiya və "yaşıl enerji" üfüqlərini genişləndirir

 

2026-cı il noyabrın 12-də Dublində Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə ikitərəfli münasibətlərin iqtisadi sütununu keyfiyyətcə yeni müstəviyə çıxarır. Sənədin "Ticarət, investisiya və artım sahəsində" başlıqlı ikinci bölməsi göstərir ki, Bakı və London arasındakı əməkdaşlıq artıq ənənəvi çərçivələri aşaraq davamlı, inklüziv və şaxələndirilmiş iqtisadi artımı hədəfləyən kompleks strateji proqrama çevrilib. Tərəflər ikitərəfli ticarət və investisiya əlaqələrini dərinləşdirmək ambisiyalarını ortaq şəkildə təsdiqləməklə uzunmüddətli iqtisadi sinerjinin əsasını qoyublar.

Bəyannamənin iqtisadi blokunda prioritet sektorlar üzrə uzunmüddətli kommersiya tərəfdaşlıqlarının qurulmasına xüsusi diqqət yetirilir. Bərpaolunan enerji, infrastruktur və xidmətlər kimi mühüm sahələrdə bilik mübadiləsinin və qarşılıqlı fəaliyyətin asanlaşdırılması əsas məqsəd kimi müəyyən edilib. Bununla yanaşı, hər iki ölkənin iqtisadiyyatında yeni iş yerləri, müasir bacarıqlar və əlavə dəyər yaradan bizneslərarası əlaqələrin təşviqi iqtisadiyyat, ticarət və investisiya sahələrində əməkdaşlığı daha da gücləndirəcək.

Sənədin geostrateji əhəmiyyətini artıran mühüm müddəalardan biri də regional və beynəlxalq bağlantıların, xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafına verilən dəstəkdir. İştirakçılar sərhədyanı ticarət və investisiyaları asanlaşdıran nəqliyyat, logistika və infrastruktur layihələri ilə yanaşı, Orta Dəhlizin potensialının genişləndirilməsini dəstəkləyəcəklərini bəyan ediblər. Bu, Azərbaycanın Avrasiyanın əsas nəqliyyat-logistika qovşağı kimi rolunun Böyük Britaniya tərəfindən strateji səviyyədə tanındığını və dəstəkləndiyini nümayiş etdirir.

Müasir qlobal çağırışlara cavab olaraq, Dublin Bəyannaməsində təmiz enerji keçidi və iqlim gündəliyi də ön plana çəkilib. Tərəflər iqlim dəyişikliyinə davamlılığı, dayanıqlığı və sıfır hədəflərinə doğru irəliləyişi, eləcə də enerji təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə sıx əməkdaşlıq edəcəklər. Bu çərçivədə bərpaolunan enerjinin inkişafı, yaşıl maliyyələşdirmə və aşağı karbonlu texnologiyaların tətbiqi iki ölkə arasındakı enerji tərəfdaşlığının yeni dövrünü müəyyənləşdirir.

İqtisadi fəallığın artırılması üçün maliyyə və kapital bazarlarında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi də sənəddə öz əksini tapıb. Davamlı investisiya, ticarət maliyyəsi, kiçik və orta biznesin (KOB) artımı və yaşıl maliyyələşdirməni dəstəkləmək məqsədilə müvafiq dövlət orqanları və maliyyə qurumları arasında dialoq mexanizmləri araşdırılacaq. Eyni zamanda, tərəflər öz qanunvericiliklərinə uyğun olaraq, maliyyə sektorunun dayanıqlığını, şəffaflığını və beynəlxalq bazarlara çıxışını gücləndirən institusional əməkdaşlığı və bilik mübadiləsini asanlaşdıracaqlar.

Bütün bu genişmiqyaslı təşəbbüslərin koordinasiyası və icrası üçün institusional mexanizmlərin rolu da dəqiq müəyyənləşdirilib. Bəyannamədə iqtisadi, ticarət və investisiya əməkdaşlığını, həmçinin texniki dialoqu stimullaşdıran əsas mexanizm kimi Ticarət və İqtisadi Əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın roluna xüsusi əhəmiyyət verilir. Tərəflər bu komissiyadan investisiya, iqtisadi şaxələndirmə, Orta Dəhlizin inkişafı və enerji əməkdaşlığı üzrə birgə təşəbbüsləri irəlilətmək üçün əsas platforma kimi istifadə edəcəklər.

Ümumilikdə, Dublin Bəyannaməsinin iqtisadi müddəaları Bakı və London arasında tərəfdaşlığın gələcək konturlarını aydın şəkildə cızır. Nəqliyyat bağlantılarından yaşıl maliyyələşdirməyə, KOB-ların dəstəklənməsindən aşağı karbonlu texnologiyalara qədər geniş sahələri əhatə edən bu razılaşmalar hər iki ölkənin uzunmüddətli iqtisadi rifahına və dayanıqlı inkişafına xidmət edəcək.

 

Gültac Vəlibəyli

YAP Ordubad rayon təşkilatının fəalı