YAP dünənin, bu günün və gələcəyin partiyasıdır

YAP dünənin, bu günün və gələcəyin partiyasıdır

 

Vüsal Hüseynov

YAP Xocavənd rayon təşkilatının sədri

Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) siyasi mənzərədəki yeri və rolu Azərbaycanın müasir tarixinin ən mürəkkəb və taleyüklü mərhələləri ilə sıx bağlıdır. Bu şüar partiya təmsilçiləri və siyasi şərhçilər tərəfindən təşkilatın keçdiyi tarixi yolu, hazırkı siyasi kursunu və gələcək hədəflərini xarakterizə etmək üçün işlədilən əsas ideoloji tezislərdən biridir.

Partiyanın yaranma tarixi 1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə hökm sürən dərin siyasi, iqtisadi və hərbi böhran şəraitinə təsadüf edir. 1992-ci ilin oktyabr ayında Azərbaycanın 91 nəfər tanınmış ziyalısı — sonradan "91-lər" kimi tarixə düşən qrup — Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyevə müraciət ünvanlayaraq onu yeni yaradılacaq siyasi partiyaya rəhbərlik etməyə və ölkəni mövcud böhrandan çıxarmağa çağırdı. Heydər Əliyevin bu müraciətə müsbət cavab verməsindən sonra, 1992-ci il noyabrın 21-də Naxçıvan şəhərində 550 nəfər nümayəndənin iştirakı ilə Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis konfransı keçirildi və Heydər Əliyev yekdilliklə partiyanın sədri seçildi.

Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə həyata keçirilən siyasi və iqtisadi islahatlar partiyanın rəsmi tarixşünaslığında və tərəfdarlarının qiymətləndirmələrində müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi kimi səciyyələndirilir. 1993-cü ildə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev ölkədə vətəndaş qarşıdurmasının qarşısını aldı, qeyri-qanuni silahlı birləşmələri ləğv etdi və 1994-cü ilin may ayında atəşkəs rejiminin əldə olunmasına nail oldu. Bunun ardınca ölkənin iqtisadi dirçəlişinin əsasını qoyan "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanması, 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının qəbul edilməsi, torpaq islahatlarının aparılması və çoxpartiyalı siyasi sistemin hüquqi bazasının formalaşdırılması Heydər Əliyevin fəaliyyətinin əsas istiqamətləri kimi qeyd olunur. Eyni zamanda, tənqidçilər və müxalifət nümayəndələri həmin dövrdə hakimiyyətin mərkəzləşdirilməsini və siyasi rəqabət mühitinin məhdudlaşdırılmasını fərqli rakursdan dəyərləndirirlər.

Sonrakı mərhələdə Heydər Əliyevin siyasi kursunun davamçısı kimi çıxış edən Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında partiya ölkənin aparıcı siyasi qüvvəsi statusunu saxladı. Rəsmi mövqeyə və dövlət siyasətinə əsasən, bu dövrün ən mühüm nəticələri Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən hərbi-siyasi qələbə və 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən lokal antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunmasıdır. Bu hadisələr partiya üzvləri və hökumətyönlü ekspertlər tərəfindən uzunillik strateji hazırlığın, iqtisadi gücün və ordu quruculuğunun məntiqi yekunu kimi təqdim edilir.

44 günlük Vətən müharibəsindən sonra yaranmış yeni geosiyasi reallıqlar fonunda keçirilən VII qurultay (5 mart 2021-ci il) partiyanın institusional yenilənməsi baxımından mühüm mərhələ oldu. Bu qurultayda yeni Nizamnamə qəbul edildi, İdarə Heyəti, Təftiş Komissiyası və Veteranlar Şurası formalaşdırıldı, habelə bir sıra siyasi partiyaların YAP-a qoşulması ilə ölkədə siyasi dialoq və milli həmrəylik mühitinin genişləndiyi bəyan edildi.

Bu islahatlar xəttinin davamı olaraq 2024-cü ilin fevralında (növbədənkənar prezident seçkilərindən sonrakı yeni siyasi mərhələdə) keçirilən VIII qurultay tam suverenlik şəraitində partiyanın qarşısında duran yeni dövrün strateji hədəflərini müəyyənləşdirdi. Qurultayda çıxış edən Prezident, partiyanın Sədri İlham Əliyev ərazi bütövlüyünün və suverenliyin tam bərpasından sonra Azərbaycanın yeni tarixi dövrə qədəm qoyduğunu vurğulayaraq, əldə olunan Zəfərin qorunmasının və möhkəmləndirilməsinin əsas vəzifə olduğunu qeyd etdi. Dövlət başçısı çıxışında müasir dövrdə güclü iqtisadiyyatın, müstəqil xarici siyasətin, müdafiə qabiliyyətinin daha da artırılmasının və milli-mənəvi dəyərlərə sadiqliyin həlledici rol oynadığını önə çəkdi.

VIII qurultayda partiyanın qarşısına qoyulan əsas məqsədlər sırasında işğaldan azad edilmiş ərazilərin sürətli bərpası və "Böyük Qayıdış" proqramının uğurla icrası, ölkənin iqtisadi dayanıqlığının və rəqabətqabiliyyətliliyinin artırılması, gənclərin dövlət idarəçiliyində və ictimai-siyasi proseslərdə fəallığının təşviqi, eləcə də Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun və regional liderlik mövqeyinin daha da gücləndirilməsi xüsusi yer tutur. Bu baxımdan, keçmişin dövlətçilik təcrübəsi, bugünkü ərazi bütövlüyü reallıqları, VII və VIII qurultayların müəyyən etdiyi yenilənmə xətti və qarşıdakı strateji məqsədlər bir-birini tamamlayan vahid siyasi kurs kimi dəyərləndirilir.