Dollar necə valyutaya çevrildi?
06.07.2023 [12:13]
G.QABİLQIZI
Amerika qitəsində pul ilk məskunlaşanlar sayəsində ortaya çıxdı. İnsanlar İspaniya, Böyük Britaniya, Hollandiya, Fransa, Almaniya, İsveç və s. ölkələrə özləri ilə birlikdə milli valyuta, adətən qızıl və ya gümüş sikkələr gətirirdilər. 1652-ci ildə Amerikada ilk dəfə Massachusetts koloniyasında ingilis qanununa baxmayaraq, pul vermək hüququ yalnız monarxa məxsus olduğu halda bir neçə növ gümüş sikkələr vurmağa başladılar. Massachusettsdə 30 il ərzində buraxılmış bütün sikkələr İngiltərədə monarx olmadığı zaman 1652-ci ilə aid edilmişdi. Artıq 1690-da ilk sözdə kağız pullar qızıl ekvivalentlərinə bağlandı. Buna baxmayaraq, 1750-ci ilə qədər adi metal dövriyyəyə qayıtdı. Ancaq bu da çox çəkmədi.
XIX əsrin birinci yarısına qədər ABŞ-da əsas iqtisadi bölgələr artıq aydın şəkildə müəyyən edildi. Bu, onlara uzun müddət dinc yanaşı yaşamağa imkan verdi. Lakin tədricən köləliyə birmənalı münasibət bəslənərək ciddi iqtisadi və siyasi ziddiyyətlər yarandı. Bu, ölkənin parçalanmasına və hər iki tərəfdən çox böyük vəsait tələb edən vətəndaş müharibəsinin başlanmasına səbəb oldu. 17 iyul 1861-ci ildə ABŞ Konqresi, Xəzinədarlığı o dövrdə çox böyük bir məbləğə - 60 milyon dollara yeni əskinaslar buraxmağa məcbur edən bir akt qəbul etdi. Veksellərin 5, 10 və 20 dollar nominasiyalarında təyin olunduğunu nəzərə alsaq, bu pul kütləsinin nə qədər böyük olduğunu təsəvvür etmək belə çətindir. 1866-cı ildən bəri ABŞ dövləti qiymətli kağızları ilə təmin edildi və kağız pulların əsas növünə çevrildi.
O vaxta qədər bank əmanətlərinin 75%-i milli bankların əlində idi və dövlət əskinasları dövriyyədən çıxdıqca milli valyuta sabitləşdi.
1652-ci ildən bəri, əsrlər boyu dollarlar (həm pul, həm də əskinas) dəfələrlə ölçülərini, dizaynlarını, materiallarını və rənglərini dəyişdi. Əskinasların tipik dizaynı isə 1928-ci ildə təsdiqləndi. Belə ki, ön tərəfdə ABŞ-ın görkəmli dövlət xadimi, tərs tərəfində (tərsində) - ölkənin tarixindən və monumental rəmzlərindən olan mənzərələr var. Qanuna görə, canlı insanın portretini pula qoymaq olmaz, çünki onun şəxsiyyəti və vətəndaş töhfəsi hələ çox qiymətləndirilə bilər.
Dollar işarəsinin necə yaranması ilə bağlı bir neçə versiya səsləndirilir. Bunlardan ən populyarı “S” hərfi üzərində “U” hərfini üstələməklə “ABŞ” - Amerika Birləşmiş Ştatları abreviaturasından yarandığı deyilsə də, bu versiyanın sənədli sübutu hələ tapılmayıb.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
22 May 23:42
Sosial
22 May 23:35
Dünya
22 May 23:21
Dünya
22 May 22:49
Dünya
22 May 22:30
Dünya
22 May 22:16
Dünya
22 May 21:58
Dünya
22 May 21:25
İqtisadiyyat
22 May 21:13
Dünya
22 May 20:43
Dünya
22 May 20:31
Dünya
22 May 20:19
Dünya
22 May 19:50
Xəbər lenti
22 May 19:22
İdman
22 May 19:10
Xəbər lenti
22 May 18:19
Siyasət
22 May 18:19
Xəbər lenti
22 May 18:18
Elm
22 May 17:53
Elm
22 May 17:52
Xəbər lenti
22 May 17:52
Xəbər lenti
22 May 17:51
Mədəniyyət
22 May 17:50
Elm
22 May 17:49
Siyasət
22 May 17:49
Xəbər lenti
22 May 17:48
Siyasət
22 May 17:48
Sosial
22 May 17:25
YAP xəbərləri
22 May 17:14
YAP xəbərləri
22 May 17:11
Siyasət
22 May 16:32
Siyasət
22 May 15:51
Siyasət
22 May 15:50
Siyasət
22 May 15:46
Siyasət
22 May 15:45
Siyasət
22 May 15:44
YAP xəbərləri
22 May 15:22
Sosial
22 May 15:17
YAP xəbərləri
22 May 14:51
Siyasət
22 May 14:33
Dünya
22 May 14:26
Gündəm
22 May 13:17
Gündəm
22 May 13:09
Sosial
22 May 12:56
Sosial
22 May 12:55
Sosial
22 May 12:55
Gündəm
22 May 12:54
Siyasət
22 May 12:48
Xəbər lenti
22 May 12:28
Siyasət
22 May 12:27
Analitik
22 May 12:00
Gündəm
22 May 11:22
Xəbər lenti
22 May 11:17
İqtisadiyyat
22 May 10:53
İqtisadiyyat
22 May 10:35
Analitik
22 May 10:18
Sosial
22 May 10:08
Analitik
22 May 09:56
Analitik
22 May 09:30
Analitik
22 May 09:17
Sosial
22 May 08:53
Sosial
22 May 08:31
Dünya
21 May 23:18
YAP xəbərləri
21 May 23:14
Siyasət
21 May 22:43
Dünya
21 May 22:40
Dünya
21 May 22:17
Müsahibə
21 May 21:59
Xəbər lenti
21 May 21:25
Dünya
21 May 20:42
