Mayya sivilizasiyasının ən böyük abidəsinin sirri açılıb
08.11.2025 [15:26]
Alimlər müəyyən ediblər ki, mayyalılara məxsus ən böyük məşhur abidə olan Meksikanın Tabasko ştatında yerləşən “Aguada-Feniks” kompleksi təxminən üç min il əvvəl kosmosun memarlıq modeli kimi yaradılıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, “Science Advances (Sci Adv) jurnalında dərc edilən tədqiqata görə, uzunluğu təxminən doqquz kilometr olan bu nəhəng tikili qədim Mezoamerika mədəniyyətində kainatın və zaman dövrlərinin simvolu sayılan xaç formasında inşa olunub.
Abidənin mərkəzində arxeoloqlar yuvalanmış iki xaçşəkilli çuxur aşkar ediblər. Burada dini hədiyyələr, o cümlədən dəniz ilbizlərinin qabıqları, nefrit və yaşıl daşdan fiqurlar, həmçinin mavi, yaşıl və sarı piqmentlər tapılıb. Bu piqmentlər dünyanın dörd istiqamətinə uyğun şəkildə yerləşdirilib. Alimlərin fikrincə, bu tapıntı rənglərin istiqamətlərlə simvolik əlaqəsinin ən erkən nümunəsidir ki, sonradan bu ənənə bütün mayya mədəniyyətinə yayılıb.
Xüsusilə diqqətçəkən məqam odur ki, kompleksdə sosial iyerarxiya əlamətləri aşkar olunmayıb, nə saraylar, nə də hökmdar heykəlləri tapılıb. Tədqiqatçılara görə, tikintisi 10 milyonadək iş günü tələb edən bu nəhəng quruluş ümumi ictimai səylərlə, yəni məcburiyyət olmadan inşa edilib. Alimlər hesab edirlər ki, məqsəd “Kainatın xəritəsini” yaratmaq və ümumi ayinlər üçün bir mərkəz formalaşdırmaq olub. Bu isə minlərlə insanı bir araya gətirib və göstərib ki, böyük nailiyyətlər kral hakimiyyəti olmadan da mümkündür.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
10 Sentyabr 11:00
Elm
10 Sentyabr 10:57
Dünya
10 Sentyabr 10:56
Hadisə
10 Sentyabr 10:55
İqtisadiyyat
10 Sentyabr 10:43
İqtisadiyyat
10 Sentyabr 10:25
Analitik
10 Sentyabr 09:52
İqtisadiyyat
10 Sentyabr 09:17
Sosial
10 Sentyabr 08:50
MEDİA
10 Sentyabr 08:38
Sosial
10 Sentyabr 07:05
Dünya
09 Sentyabr 23:18
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 22:50
Dünya
09 Sentyabr 22:24
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 22:12
Dünya
09 Sentyabr 21:43
İdman
09 Sentyabr 21:16
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 20:59
Elm
09 Sentyabr 20:25
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 19:42
Elm
09 Sentyabr 19:17
Maraqlı
09 Sentyabr 18:16
Dünya
09 Sentyabr 17:23
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:53
Dünya
09 Sentyabr 16:38
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:11
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:08
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:03
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 16:01
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 15:47
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 15:43
İdman
09 Sentyabr 15:19
Dünya
09 Sentyabr 14:26
Dünya
09 Sentyabr 13:31
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 13:19
Xəbər lenti
09 Sentyabr 13:10
Dünya
09 Sentyabr 13:09
Dünya
09 Sentyabr 12:50
Elanlar
09 Sentyabr 12:49
Sosial
09 Sentyabr 12:42
Dünya
09 Sentyabr 12:23
Siyasət
09 Sentyabr 12:13
Gündəm
09 Sentyabr 12:12
Mədəniyyət
09 Sentyabr 11:49
Elm
09 Sentyabr 11:45
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 11:43
Hadisə
09 Sentyabr 11:42
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 11:41
Dünya
09 Sentyabr 11:34
Elm
09 Sentyabr 11:32
Dünya
09 Sentyabr 11:19
Gündəm
09 Sentyabr 10:42
Gündəm
09 Sentyabr 10:37
Mədəniyyət
09 Sentyabr 10:36
YAP xəbərləri
09 Sentyabr 10:34
İqtisadiyyat
09 Sentyabr 10:24
Gündəm
09 Sentyabr 09:52
Analitik
09 Sentyabr 09:17
Sosial
09 Sentyabr 08:53
Elm
09 Sentyabr 08:31
İdman
09 Sentyabr 07:59
Dünya
09 Sentyabr 07:58
Dünya
09 Sentyabr 07:56
Hadisə
09 Sentyabr 07:41
Dünya
08 Sentyabr 23:32
Dünya
08 Sentyabr 23:10
Dünya
08 Sentyabr 22:56
Dünya
08 Sentyabr 22:23
İqtisadiyyat
08 Sentyabr 21:45
Dünya
08 Sentyabr 21:34
