Çin alimləri dünyada ilk insan embrion modelini hazırlayıblar
25.06.2026 [23:22]
Çinli tədqiqatçılar insan embrion diskinin ilk modelini hazırlayıblar.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri çərşənbə günü “Cell” jurnalında dərc edilib.
Beynəlxalq səviyyədə qaydalar mayalanmadan 14 gün sonra, yəni, qastrulasiya mərhələsindən – dölün inkişafının ən vacib dövrlərindən biri olan orqan əmələ gəlməsi prosesindən sonra bütün insan embrionlarının kultivasiyasını qadağan edir.
Bu səbəbdən laboratoriyada embrionabənzər modellər yaratmaq erkən insan inkişafının vacib 14-21 günlük dövrünü öyrənmək və embriologiyanın “qara qutusu”nu araşdırmaq üçün yeganə etik yoldur.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi və Çin Elmlər Akademiyasının Zoologiya İnstitutunun professoru Yu Leçyanın sözlərinə görə, alimlər qrupu insan embrion modellərinin yaradılması üçün biomühəndislik yanaşması tətbiq edib. Tədqiqatçılar erkən insan hüceyrələrinin məkan mövqeyini və siqnal mühitini ətraflı şəkildə əks etdirən əvvəlki işlərindən - yüksəkkeyfiyyətli xəritələrdən istifadə edərək müxtəlif hüceyrə növlərini dəqiq müəyyən edilmiş yerlərdə yerləşdirən mikrofabrik becərmə cihazı hazırlayıblar. Bu yanaşma təbii embrionların məkan arxitekturasını təqlid edib və orqan embrional hüceyrələrinin düzgün istiqamətlərdə ortaya çıxmasına şərait yaradıb.
Modellərin 80 faizindən çoxu əsas inkişaf proseslərini uğurla təkrarlaya bilib. Yeddigünlük becərmə dövründə onlar sinir borusu, ağciyərlərin, qaraciyərin və mədəaltı vəzinin sələflərini ehtiva edən ibtidai bağırsaq və avtonom ritmik yığılmalar nümayiş etdirən ibtidai ürək kamerasını inkişaf etdirib. Fərdi hüceyrələrin təhlili onların hüceyrə tərkibinin təbii 21 günlük insan embrionunun tərkibinə tam uyğun olduğunu təsdiqləyib.
Yu Leçyan bildirib: “Tədqiqat orqan istehsalını və regenerativ təbabəti dəstəkləmək üçün “in vitro” şəraitində orqan progenitor hüceyrələrinin genişmiqyaslı, modulyar istehsalının əsas məqsədinə çatmaq üçün təməl qoyub və potensial olaraq, toxumaların bərpasına və ya hətta laboratoriyada orqanların yaradılmasına imkan yaradıb”.
Çinin Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Milli Komitəsinin məlumatları göstərir ki, bu ölkədə hər il təxminən 300 min xəstə orqan nəqlinə ehtiyac duyur, lakin bu əməliyyat 20 mindən də az pasiyent üçün həyata keçirilir. Qlobal miqyasda ehtiyacı olan hər on xəstədən yalnız birinə transplantasiya əməliyyatı edilir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
10 Avqust 23:45
Dünya
10 Avqust 23:24
Dünya
10 Avqust 22:52
Dünya
10 Avqust 22:38
Gündəm
10 Avqust 22:37
Siyasət
10 Avqust 22:26
Dünya
10 Avqust 22:13
Dünya
10 Avqust 21:45
Dünya
10 Avqust 21:19
Dünya
10 Avqust 21:05
Dünya
10 Avqust 20:55
Dünya
10 Avqust 20:30
Dünya
10 Avqust 20:10
Dünya
10 Avqust 19:55
Dünya
10 Avqust 19:30
Dünya
10 Avqust 19:16
Dünya
10 Avqust 18:52
Dünya
10 Avqust 18:30
İdman
10 Avqust 18:26
Dünya
10 Avqust 18:10
İdman
10 Avqust 17:54
Elm
10 Avqust 17:53
İqtisadiyyat
10 Avqust 17:50
Sosial
10 Avqust 17:45
Elm
10 Avqust 17:37
Siyasət
10 Avqust 17:35
Mədəniyyət
10 Avqust 17:23
İdman
10 Avqust 17:13
Sosial
10 Avqust 16:48
Turizm
10 Avqust 16:47
Mədəniyyət
10 Avqust 16:40
İdman
10 Avqust 16:31
Elm
10 Avqust 16:30
İqtisadiyyat
10 Avqust 16:28
Sosial
10 Avqust 16:27
Sosial
10 Avqust 16:25
Sosial
10 Avqust 16:22
İqtisadiyyat
10 Avqust 16:15
Elm
10 Avqust 16:03
İdman
10 Avqust 15:43
Elm
10 Avqust 15:29
İqtisadiyyat
10 Avqust 15:29
Mədəniyyət
10 Avqust 15:28
Mədəniyyət
10 Avqust 15:17
Sosial
10 Avqust 15:07
Mədəniyyət
10 Avqust 15:04
Elm
10 Avqust 14:45
İqtisadiyyat
10 Avqust 14:45
Elm
10 Avqust 14:38
Mədəniyyət
10 Avqust 14:26
Sosial
10 Avqust 14:19
İqtisadiyyat
10 Avqust 14:13
Elm
10 Avqust 13:59
Siyasət
10 Avqust 13:52
Siyasət
10 Avqust 13:51
Siyasət
10 Avqust 13:50
Siyasət
10 Avqust 13:49
Sosial
10 Avqust 13:34
İdman
10 Avqust 13:22
Mədəniyyət
10 Avqust 13:07
İqtisadiyyat
10 Avqust 12:45
Sosial
10 Avqust 12:44
Sosial
10 Avqust 12:08
İqtisadiyyat
10 Avqust 12:06
Elm
10 Avqust 11:53
Sosial
10 Avqust 11:50
İdman
10 Avqust 11:50
Siyasət
10 Avqust 11:42
Dünya
10 Avqust 11:30
Gündəm
10 Avqust 11:10
