ŞUŞA VƏ TÜRKİSTAN QARDAŞ ŞƏHƏRLƏR OLSUN!
06.04.2021 [09:01]
Bildiyimiz kimi, bu il martın 31-də Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının videokonfrans formatında qeyri-formal Zirvə görüşü baş tutdu. Sammitin əsas mövzusu kimi Nursultan Nazarbayevin təklif etdiyi bu sözlər seçilmişdir: “Türkistan - Türk dünyasının mənəvi mərkəzlərindən biridir”. Bu da təsadüf deyil...
Elbası Nursultan Nazarbayev prezidentliyinin ilk illərindən bu günə qədər Türkistan şəhərinə türk xalqlarının mənəvi paytaxtı kimi xüsusi diqqət yetirir. Qazaxıstanın birinci Prezidenti hələ 1990-cı illərin əvvəllərində Türkistanda olarkən demişdir: “Türkistan qədim zamanlardan ona xas olan birləşdirici funksiyasını itirməmişdir. O türkdilli dövlətlərin birləşməsi işinin dayağıdır”.
Bu günə qədər də Qazaxıstanın Türkistan şəhəri Türk dünyasının ruhani, dini, mənəvi paytaxtı kimi qəbul edilir. Hətta deyirdilər ki, “kim üç dəfə Xoca Əhməd Yasəvinin məzarını ziyarət edərsə, Həccə getmiş sayılır”. Hər il Həzrət Sultan deyə anılan bu sufi böyüyünün məzarını minlərlə adam ziyarət edirdi.
Türkistanın türk xalqlarının mənəvi mərkəzi olması fikrinin davamı olaraq Elbası Nursultan Nazarbayev 2018-ci ildə Türkistanı vilayət mərkəzi edərək onu cənubi Qazaxıstanın ikinci böyük şəhərinə çevirməyə başladı. Genişmiqyaslı yenidənqurma işləri və Elbasının paytaxt tikmə təcrübəsi sosial şəbəkə istifadəçiləri arasında paytaxtın Nur-Sultandan Türkistana köçürülməsi kimi fikirlərin dolaşmasına səbəb oldu. Təbii ki, Nursultan Nazarbayev bu şayiələrə öz münasibətini bildirərək təkzib etdi.
Təsadüf deyil ki, 2019-cu il oktyabrın 15-də Bakıda keçirilən VII Sammitdə də Nursultan Nazarbayev “Türk dünyasının beşiyi” olan Türküstan şəhərinin inkişafının vacibliyinə də diqqət çəkmişdir. Bu sammitdə növbəti görüşün İstanbulda keçirilməsi planlaşdırılsa da, Elbasının Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla məsləhətləşməsi sonrası görüşün 2020-ci ilin payızında Qazaxıstanın Türküstan şəhərində keçirilməsinə qərar verilir. Beləliklə də, Türkistanda birbaşa Elbasının nəzarəti altında tikinti-quruculuq işləri geniş vüsət alır. Lakin bütün hazırlıqlara baxmayaraq, 2020-ci ilin payızında Zirvə görüşü baş tutmadı və tədbir 2021-ci ilin 21 martına, yəni Novruz bayramına təyin olundu. Tezliklə sammitin vaxtı yenə də dəyişdirildi və bu dəfə 31 mart “Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü”nə təyin olundu. Düşünürük ki, bu tarix təsadüfən seçilməyib...
Görünən odur ki, 1990-cı illərin əvvəllərindən aparılan ardıcıl siyasət bu gün doğrudan da, Türkistanı Türk dünyasının mənəvi mərkəzinə çevirə bildi. Bunun altında incə bir məqam da var...
Türk Şurasının Türkistan sammitinin əsas mövzusu kimi Türkistan şəhərinin Türk dünyasının mənəvi mərkəzi olması məsələsi ortaya qoyulsa da, bütün sammit boyu əsas diqqət Azərbaycanın 44 günlük müharibəsindəki qələbəsinə, işğaldan azad olunan torpaqlarımızda birgə bərpa və quruculuq işlərinin aparılacağına yönəldi. Qələbəmizin məhz tarixi Şuşa şəhərinin alındığı günə salınması da Şuşanın xalqımız üçün nə qədər böyük önəm daşıdığından xəbər verir. Belə ki, 2021-ci ilin yanvar ayının 5-də Azərbaycan Prezidenti Şuşanı Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan etdi. 14 yanvarda isə İSESCO tərəfindən Şuşaya İslam dünyasının mədəniyyət paytaxtı statusu verilməsi təklifi səsləndirildi.
Türk Şurasının baş katibi Bağdad Amreyevin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə videokonfrans zamanı o, 2022-ci ildə Şuşa şəhərinin Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi təklifi ilə çıxış etdi. Bu, sadə bir təklif deyildi. Bunun arxasında Türk Şurası ölkələrinin birləşərək işğaldan azad olunmuş torpaqlarda bərpa-quruculuq işlərində fəal iştirakı durur...
Beləliklə, Türkistanın bu il Türk dünyasının mənəvi paytaxtı elan edilməsini, erməni işğalından azad olunan Şuşanın gələn il Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı elan olunacağını nəzərə alaraq, bu iki şəhərin qardaş şəhər kimi əl-ələ verərək qədim türk mədəniyyətini, mənəviyyatını Cıdır düzündə dünyaya bəyan etməsini də biz təklif edirik.
Güllü Yoloğlu
Dünya Türkologiya
Mərkəzinin rəhbəri
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
15 May 18:10
Sosial
15 May 17:55
Dünya
15 May 17:34
Dünya
15 May 16:58
Dünya
15 May 16:26
Sosial
15 May 16:14
Sosial
15 May 16:04
Siyasət
15 May 16:03
Siyasət
15 May 16:02
Dünya
15 May 15:50
Gündəm
15 May 15:45
Siyasət
15 May 15:40
Mədəniyyət
15 May 15:39
Gündəm
15 May 15:38
Dünya
15 May 15:19
YAP xəbərləri
15 May 15:15
YAP xəbərləri
15 May 15:05
Dünya
15 May 14:46
Gündəm
15 May 14:30
Dünya
15 May 14:22
Elanlar
15 May 13:57
Sosial
15 May 13:55
Dünya
15 May 13:51
Dünya
15 May 13:47
Mədəniyyət
15 May 13:46
Xəbər lenti
15 May 13:42
Dünya
15 May 13:17
Gündəm
15 May 12:42
Sosial
15 May 12:41
Sosial
15 May 12:41
Sosial
15 May 12:27
Sosial
15 May 12:19
YAP xəbərləri
15 May 11:54
Gündəm
15 May 11:35
Gündəm
15 May 11:17
Siyasət
15 May 10:59
Sosial
15 May 10:49
İqtisadiyyat
15 May 10:48
Elm
15 May 10:48
Gündəm
15 May 10:30
İqtisadiyyat
15 May 10:16
Gündəm
15 May 09:54
Analitik
15 May 09:32
İqtisadiyyat
15 May 09:17
Dünya
15 May 08:42
Ədəbiyyat
15 May 08:33
Dünya
15 May 07:57
Dünya
15 May 07:54
Analitik
15 May 07:50
Sosial
15 May 07:50
Dünya
14 May 23:41
Dünya
14 May 23:12
Dünya
14 May 22:46
Dünya
14 May 22:30
Dünya
14 May 22:19
Dünya
14 May 21:53
Dünya
14 May 21:25
Dünya
14 May 21:13
Müsahibə
14 May 20:42
Dünya
14 May 20:30
Dünya
14 May 20:18
Dünya
14 May 19:54
Sosial
14 May 19:20
Dünya
14 May 19:05
Mədəniyyət
14 May 18:39
Sosial
14 May 18:07
Dünya
14 May 17:25
İqtisadiyyat
14 May 17:23
İdman
14 May 17:10
Dünya
14 May 17:09
