Azadlıq yolunda qanla yazılan tarix

Bakı:

2 °C

80 %

8 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Azadlıq yolunda qanla yazılan tarix

Azadlıq yolunda qanla yazılan tarix

19.01.2026 [14:00]

Azərbaycan xalqının müasir tarixində 20 Yanvar faciəsi milli azadlıq mübarizəsinin ən ağrılı, eyni zamanda ən şərəfli səhifələrindən biridir. 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Bakı şəhərinə fövqəladə vəziyyət elan edilmədən Sovet Ordusunun ağır hərbi birləşmələri yeridildi. Bu addım beynəlxalq hüququn, insan haqlarının və hətta Sovet Konstitusiyasının kobud şəkildə pozulması idi. Elmi baxımdan bu hadisə totalitar rejimin legitimliyini itirdiyi anda zorakılığa əl atmasının klassik nümunəsi kimi dəyərləndirilə bilər. 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə sovet imperiyasının Bakıya yeritdiyi hərbi qüvvələr dinc əhaliyə qarşı misli görünməmiş qəddarlıq törətdi. Tankların səsi Bakının gecə sükutunu yararkən, küçələrdə yalnız silahsız insanlar var idi. Güllə ilə susdurulan səslər, işıq dirəklərinin altında qalan cəsədlər, yaralıların fəryadı – bunlar bir şəhərin deyil, bir millətin yaddaşına həkk olundu. Həmin gecə yüzdən artıq insan qətlə yetirildi, yüzlərlə vətəndaş yaralandı. Bu, planlı və məqsədli şəkildə həyata keçirilmiş dövlət terroru idi. Bu qanlı hadisə nəticəsində xalqın azadlıq arzusu qanla boğulmaq istənildi.

Sovet ordusunun ağır texnika və silahlarla silahsız insanlara hücumu insan hüquqlarının, beynəlxalq normaların kobud şəkildə pozulması idi. Lakin bu zorakılıq Azərbaycan xalqının iradəsini sındıra bilmədi. Əksinə, 20 Yanvar faciəsi xalqın müstəqillik əzmini daha da gücləndirdi. Həmin gecə tökülən qan azadlıq toxumu oldu və bu toxum 1991-ci ildə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpası ilə cücərdi.

20 Yanvar şəhidliyi Azərbaycan milli kimliyinin formalaşmasında mühüm mərhələdir. Şəhid anlayışı bu hadisədən sonra yalnız dini və emosional məna daşımadı, həm də siyasi-mənəvi məzmun qazandı. Şəhidlər azadlığın qiymətini müəyyən edən tarixi subyektlərə çevrildilər.

Şəhidlər Xiyabanı bu baxımdan təkcə məzarlıq deyil, kollektiv yaddaş məkanıdır. Burada tarix susmur - burada daşlar danışır, torpaq xatırladır, sükut belə elmi və mənəvi məna daşıyır.

20 Yanvar şəhidləri yalnız bir gecənin qurbanları deyil, Azərbaycanın azadlığı və suverenliyi uğrunda canından keçən qəhrəmanlardır. Onların xatirəsi Şəhidlər Xiyabanında əbədiləşdirilib və hər il minlərlə insan ehtiramla bu müqəddəs məkanı ziyarət edir. Bu ziyarətlər təkcə matəm deyil, həm də milli qürurun, vətənpərvərliyin və tarixi yaddaşın ifadəsidir.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışından sonra 20 Yanvar hadisələrinə hüquqi-siyasi qiymət verildi. Bu faciənin mahiyyəti beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırıldı, günahkarların ifşa olunması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri də 20 Yanvar həqiqətlərinin dünya miqyasında tanıdılmasıdır.

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan tarixində həm matəm, həm də qürur günüdür. Bu hadisə xalqı qorxutmadı - əksinə, onu birləşdirdi. Müstəqil Azərbaycan dövləti məhz bu qanlı sınaqdan keçərək formalaşdı. Bu gün 20 Yanvar elmi təhlil obyekti, bədii düşüncə mövzusu və milli vicdanın səsi olaraq yaşayır.

Şəhidlərin qanı ilə yazılan bu tarix bizə bir həqiqəti öyrədir: azadlıq verilmir, qazanılır. Və onu qorumaq - tarixin bizə qoyduğu ən ağır, ən şərəfli mirasdır.

Samirə Zeynalova

YAP Tərtər rayon təşkilatının mühasibi

Paylaş:

Baxılıb: 115 dəfə