Vahid geyim tərzi təhsil müəssisəsində ümumi qaydalara münasibəti əks etdirir

Bakı:

22 °C

88 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Vahid geyim tərzi təhsil müəssisəsində ümumi qaydalara münasibəti əks etdirir

Vahid geyim tərzi təhsil müəssisəsində ümumi qaydalara münasibəti əks etdirir

15.10.2026 [16:52]

Təhsil yalnız dərsliklərdən bilik əldə etmək, müxtəlif fənləri öyrənmək və imtahanlarda uğur qazanmaqla məhdudlaşmır. Məktəb, eyni zamanda, uşaqların şəxsiyyət kimi formalaşdığı, ictimai münasibətləri mənimsədiyi, məsuliyyət hissi qazandığı və cəmiyyətin qəbul etdiyi davranış normalarını öyrəndiyi mühüm tərbiyə məkanıdır. Bu baxımdan məktəbdə yaradılan mühitin sağlamlığı, müəyyən edilmiş qaydaların ardıcıl tətbiqi və şagirdlərdə intizam anlayışının formalaşdırılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Məktəbli forması da məhz bu ümumi təhsil və tərbiyə sisteminin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir. İlk baxışdan məktəbli forması şagirdlərin zahiri görünüşünü müəyyən edən geyim qaydası təsiri bağışlaya bilər. Lakin məsələnin mahiyyəti bundan daha genişdir. Vahid geyim tərzi təhsil müəssisəsində ümumi qaydalara münasibəti əks etdirir, məktəb mühitində nizamlılığın qorunmasına kömək edir və şagirdlərdə kollektivə mənsubiyyət hissini gücləndirir. Məktəbə gələn hər bir uşaq özünü müəyyən qaydaları, hüquq və vəzifələri olan bir kollektivin üzvü kimi hiss etməlidir. Məktəbli forması bu mənsubiyyətin görünən ifadələrindən biridir. Məktəb illəri insan həyatının ən mühüm mərhələlərindən hesab olunur. Məhz bu dövrdə uşaqlarda məsuliyyət, özünənəzarət, qarşılıqlı hörmət və ictimai davranış kimi keyfiyyətlərin əsası qoyulur. Gündəlik həyatın sadə görünən qaydalarına əməl etmək də həmin keyfiyyətlərin inkişafına təsirsiz ötüşmür. Şagirdin dərsə vaxtında gəlməsi, məktəb ləvazimatlarını hazırlaması, geyiminə səliqə ilə yanaşması və təhsil müəssisəsinin daxili qaydalarını gözləməsi onun məsuliyyətli davranış vərdişlərinin formalaşmasına şərait yaradır. Burada diqqət yetirilməli əsas məqam ondan ibarətdir ki, qaydalara əməl etmək yalnız müəllimin və ya məktəb rəhbərliyinin tələbinə cavab vermək kimi başa düşülməməlidir. Şagird hər bir qaydanın müəyyən məqsədə xidmət etdiyini anlamalıdır. Məktəbli formasına riayət etmək də məktəb həyatının ümumi prinsiplərinə hörmətin ifadəsi kimi izah olunmalıdır. Uşaqlar bu yanaşmanı mənimsədikdə intizam onların gözündə məcburiyyət deyil, gündəlik həyatın təbii və zəruri hissəsinə çevrilir. Vahid məktəbli formasının digər mühüm tərəfi təhsil mühitində sosial bərabərliyin qorunmasına verdiyi töhfədir. Müxtəlif ailələrdə böyüyən, fərqli sosial və maddi imkanlara malik olan uşaqlar eyni sinifdə təhsil alırlar. Geyimlə bağlı fərqlərin həddindən artıq ön plana çıxması bəzən şagirdlər arasında müqayisələrə, özünəinamın azalmasına və arzuolunmaz münasibətlərin yaranmasına səbəb ola bilər. Ümumi geyim qaydası isə diqqətin xarici görünüşdən daha çox təhsilə, biliyə, bacarığa və şəxsi keyfiyyətlərə yönəldilməsinə kömək edir. Əlbəttə, məktəbdə bərabərlik anlayışı yalnız geyimlə müəyyən edilmir. Hər bir şagirdin fikrinə hörmət göstərilməsi, tədris imkanlarından bərabər istifadə etməsi, ayrı-seçkilikdən qorunması və özünü təhlükəsiz hiss etməsi daha geniş əhəmiyyət daşıyır. Məktəbli forması bu prinsipləri tamamlayan vasitələrdən biri ola bilər. Əsas məsələ uşaqların hansı geyimdə olmasından asılı olmayaraq, onların şəxsiyyətinə hörmət edilməsi və təhsil almaq hüquqlarının təmin olunmasıdır. Məktəbli formasının tətbiqində ailələrin imkanlarının nəzərə alınması da vacib şərtlərdəndir. Heç bir uşaq maddi çətinliklər səbəbindən geyiminə görə utandırılmamalı, sinif yoldaşlarından fərqləndirilməməli və mənəvi təzyiqə məruz qalmamalıdır. Məktəbin məqsədi şagirdlər arasında ayrı-seçkilik yaratmaq deyil, onların hamısı üçün sağlam və dəstəkləyici təhsil mühiti formalaşdırmaqdır. Buna görə də məktəb rəhbərliyi, müəllimlər və valideynlər vahid geyim qaydalarına əməl olunmasını təmin edərkən anlayışlı, ədalətli və tərbiyəvi yanaşmaya üstünlük verməlidirlər. Bu prosesdə müəllimin nümunəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şagirdlər böyüklərin sözlərindən öyrəndikləri qədər, onların gündəlik davranışlarını müşahidə etməklə də müəyyən nəticələr çıxarırlar. Müəllim məktəbin qaydalarına hörmətlə yanaşır, şagirdlərə bərabər münasibət göstərir və intizam məsələlərində ardıcıl mövqe nümayiş etdirirsə, bu davranışlar uşaqlar üçün nümunəyə çevrilir. Tələbkarlıqla yanaşı, izah etmək, dinləmək və düzgün istiqamət vermək bacarığı da müəllimin tərbiyəvi fəaliyyətinin ayrılmaz hissəsidir. Valideynlərin mövqeyi də məktəbdə formalaşdırılan davranış qaydalarının davamlılığına birbaşa təsir göstərir. Uşağın evdə öyrəndiyi məsuliyyət və səliqə vərdişləri məktəb mühitində daha da möhkəmlənir. Valideyn məktəbin əsaslı tələblərini övladına düzgün izah etdikdə, onun təhsil prosesinə marağını dəstəklədikdə və müəllimlərlə əməkdaşlıq etdikdə tərbiyə işinin nəticələri daha təsirli olur. Məktəb və ailə arasında qarşılıqlı etimadın yaradılması uşağın həm akademik, həm də mənəvi inkişafına müsbət təsir göstərir. Müasir dövrdə təhsilin qarşısında duran vəzifələr yalnız yüksək nəticələr göstərən şagirdlər yetişdirməklə bitmir. Ölkəmizə savadlı, təşəbbüskar, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı, müasir dünyagörüşünə malik və cəmiyyət qarşısında məsuliyyətini dərk edən gənclər lazımdır. Belə şəxsiyyətlərin yetişdirilməsi üçün məktəbdə keyfiyyətli tədrislə yanaşı, sağlam münasibətlərə, qarşılıqlı hörmətə və məsuliyyətli davranışa əsaslanan mühit yaradılmalıdır. Məktəbli forması da həmin mühitin təşkilinə xidmət edən elementlərdən biri kimi əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, səliqəli geyim şagirdin mənəvi keyfiyyətlərinin və intizam səviyyəsinin yeganə ölçüsü hesab edilə bilməz. Əsl mədəniyyət insanın davranışında, başqalarına münasibətində, dürüstlüyündə, zəhmətə yanaşmasında və üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirməsində özünü büruzə verir. Məktəbli formasına riayət etmək bu xüsusiyyətləri əvəz etmir, lakin ümumi qaydalara hörmət vərdişinin formalaşmasına kömək edə bilər. Buna görə də geyim məsələsi daha geniş tərbiyə prosesinin bir hissəsi kimi nəzərdən keçirilməlidir. Məktəbli formasının əhəmiyyəti onun zahiri görünüşlə bağlı olmasından deyil, təhsil mühitində vahid yanaşmanın, nizam-intizamın və kollektiv məsuliyyətin formalaşmasına verdiyi töhfədən irəli gəlir. Bu qaydaya əməl olunması şagirdlərə ümumi prinsiplərə hörmət etməyi öyrədən gündəlik vərdişlərdən biridir. Əsas məqsədimiz uşaqları yalnız müəyyən edilmiş tələblərə uyğun davranmağa deyil, həmin tələblərin mahiyyətini anlamağa, öz hərəkətlərini şüurlu şəkildə qiymətləndirməyə və başqalarının hüquqlarına hörmətlə yanaşmağa təşviq etməkdir. Unutmamalıyıq ki, güclü təhsil sistemi yalnız müasir sinif otaqları və keyfiyyətli dərsliklərlə qurulmur. Bu sistemin əsasını sağlam mənəvi mühit, qarşılıqlı etimad, məsuliyyətli davranış və təhsilə hörmət təşkil edir. Məktəbdə qazanılan bu keyfiyyətlər gələcəkdə insanın ailədə, əmək fəaliyyətində və cəmiyyətdə tutduğu mövqeyə təsir göstərir. Deməli, məktəbli formasına düzgün münasibət də daha geniş məqsədə — savadlı, intizamlı, özünə və cəmiyyətə qarşı məsuliyyətli vətəndaşların yetişdirilməsinə xidmət etməlidir.

İsa Məmmədov

YAP Babək rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 63 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax