Alimlər Alzheimer xəstəliyinin beyin hüceyrələrini məhv etdiyi prosesi kəşf ediblər
15.07.2026 [20:19]
Alimlər əvvəllər elmə məlum olmayan hüceyrə ölümü formasını müəyyən ediblər ki, bu da Alzheimer xəstəliyinə və digər neyrodegenerativ xəstəliklərə səbəb olur. Onların ümumi qənaətinə görə, bu xəstəliklər irəlilədikcə, beyin hüceyrələri sürətlə məhv olur. Karyoptoz adlanan bu proses gələcək terapiyalar üçün potensial hədəfə çevrilə bilər.
AZƏRTAC “Nature Communications” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, alimlər neyronların proteotoksik stresə necə reaksiya verdiyini araşdırıblar. Bu cür zülal yığılması Alzheimer xəstəliyinin və bir sıra digər demensiya formalarının əsas xüsusiyyətidir. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, neyronlar apoptoz kimi tanınmış mexanizmlər vasitəsilə ölmək əvəzinə, hüceyrənin ölməzdən əvvəl nüvənin tədricən parçalandığı fərqli bir prosesə məruz qala bilər.
Tədqiqatçıların fikrincə, karyoptoz hüceyrənin autofagiya-lizosom yolu kimi tanınan zülal təkrar emalı sistemi həddindən artıq yükləndikdə başlayır. Bu, nüvə örtüyünü qeyri-sabit hala gətirir, nüvənin strukturunu itirməsinə, DNT zədələnməsinin inkişafına və nüvə materialının hüceyrədən xaric edilməsinə səbəb olur. Komanda aşkar edib ki, bu proses sabitliyi p38 MAP kinaz siqnal yolu ilə tənzimlənən “Lamin B1” adlı zülaldakı dəyişikliklərlə idarə olunur.
Alimlər bu mexanizmi kök hüceyrələrindən əldə edilən becərilən neyronlar, meyvə milçəkləri və insan neyronları da daxil olmaqla bir çox laboratoriya modelində sınaqdan keçiriblər. Belə ki, p38 siqnal yolunun bloklanması nüvə zərfinə dəyən ziyanı azaldıb, neyronun sağ qalmasını yaxşılaşdırıb və xəstəliklə əlaqəli dəyişiklikləri minimuma endirib.
Tədqiqatçılar deyirlər ki, onların kəşfi zəhərli zülal yığılmasını neyron itkisi ilə əlaqələndirən əvvəllər tanınmamış bir mexanizmi ortaya qoyur. Kəşfin müalicəyə çevrilməsi üçün daha çox araşdırma tələb olunsa da, onlar karyoptozun arxasındakı molekulyar yolun hədəflənməsinin Alzheimer və əlaqəli xəstəliklərdə neyrodegenerasiyanı yavaşlatmaq üçün yeni bir strategiya təmin edə biləcəyinə inanırlar.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
16 İyul 21:23
İqtisadiyyat
16 İyul 20:42
Dünya
16 İyul 20:17
İdman
16 İyul 19:54
YAP xəbərləri
16 İyul 19:30
Elm
16 İyul 19:20
Maraqlı
16 İyul 18:35
Dünya
16 İyul 17:20
Dünya
16 İyul 16:31
Xəbər lenti
16 İyul 15:44
Dünya
16 İyul 15:19
İdman
16 İyul 15:15
Hadisə
16 İyul 14:51
Dünya
16 İyul 14:22
İqtisadiyyat
16 İyul 14:15
YAP xəbərləri
16 İyul 14:06
Dünya
16 İyul 13:18
Siyasət
16 İyul 12:42
Siyasət
16 İyul 12:41
YAP xəbərləri
16 İyul 12:38
Dünya
16 İyul 12:35
YAP xəbərləri
16 İyul 12:34
Siyasət
16 İyul 12:33
Gündəm
16 İyul 11:58
Gündəm
16 İyul 11:49
Sosial
16 İyul 11:36
İqtisadiyyat
16 İyul 11:31
Dünya
16 İyul 11:17
Gündəm
16 İyul 11:10
Gündəm
16 İyul 11:06
Ədəbiyyat
16 İyul 10:47
Sosial
16 İyul 10:46
Gündəm
16 İyul 10:45
Dünya
16 İyul 10:32
İqtisadiyyat
16 İyul 10:30
Analitik
16 İyul 10:15
Gündəm
16 İyul 10:15
Gündəm
16 İyul 10:12
Siyasət
16 İyul 10:01
Sosial
16 İyul 09:50
YAP xəbərləri
16 İyul 09:35
Mədəniyyət
16 İyul 09:27
Sosial
16 İyul 09:22
Dünya
16 İyul 09:05
Dünya
16 İyul 08:50
İdman
16 İyul 08:34
Siyasət
16 İyul 08:20
Dünya
16 İyul 07:13
İqtisadiyyat
15 İyul 23:18
Xəbər lenti
15 İyul 22:43
Sosial
15 İyul 22:19
Sosial
15 İyul 21:50
Dünya
15 İyul 21:27
Sosial
15 İyul 21:13
İqtisadiyyat
15 İyul 20:43
Analitik
15 İyul 20:39
Dünya
15 İyul 20:32
Maraqlı
15 İyul 20:19
İqtisadiyyat
15 İyul 19:56
Dünya
15 İyul 19:22
Dünya
15 İyul 19:07
Dünya
15 İyul 18:20
Siyasət
15 İyul 18:15
Xəbər lenti
15 İyul 17:59
İqtisadiyyat
15 İyul 17:35
Xəbər lenti
15 İyul 17:17
Xəbər lenti
15 İyul 16:57
YAP xəbərləri
15 İyul 16:46
YAP xəbərləri
15 İyul 16:38
YAP xəbərləri
15 İyul 16:32
