Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
27 °C
41 %
7 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

06.11.2025 [16:29]

Çanaqqala Universitetinin arxeoloqları Türkiyənin cənub-şərqində təxminən 5000 il əvvəl baş vermiş zəlzələnin izlərini aşkar ediblər. Layihə rəhbəri professor Savaş Sarıaltunun sözlərinə görə, təkanlar erkən bürünc dövrünə aid gil evin uçmasına səbəb olub. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Arkeonews” jurnalında dərc edilib.

Tədqiqatçılar Çayönü Təpəsi adlı ibtidai yaşayış məskənində uzunluğu beş metrdən çox olan divarın bütöv halda döşəməyə aşdığını müəyyən ediblər.

“Bu, binanın zəlzələdən əvvəl tərk edildiyini göstərir. Biz orada nə məişət əşyalarına, nə də yanğın izlərinə rast gəldik. Görünür, sakinlər artıq oranı tərk etmişdilər və yer səthindəki silkələnmə köhnə tikilini dağıdıb”, – deyə Sarıaltun qeyd edib.

Divarın qurulmasında istifadə edilən qırmızımtıl kərpiclər rənglərini bişməkdən deyil, tərkibində hematit olan gil sayəsində alıb. Bu təbii piqment bürünc dövrü ustalarının hansı materiallardan istifadə etdiyini anlamağa kömək edir.

Çayönü təpəsinin altında qırılma xətti aşkarlanmasa da, geoloqlar zəlzələnin Diyarbəkirdən şimalda yerləşən Elazığ–Sivricə seysmik zonasında baş verən aktivliklə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Dağıntıların xarakteri təkanların orta güclü, lakin kəskin olduğunu göstərir. Belə ki, divar tam aşıb, dağılmadan yerə çırpılıb.

Qədim zəlzələlərin oxşar izlərinə Yuxarı Dəclə çayının hövzəsindəki digər arxeoloji abidələrdə də rast gəlinib. Bu isə cənub-şərqi Anadolunun qədimdən seysmik fəal zona olduğunu təsdiqləyir.

Alimlərin sözlərinə görə, Çayönü Təpəsi bitki və heyvanların əhliləşdirilməsindən tutmuş memarlığın inkişafına qədər insan sivilizasiyasının erkən innovasiyalarında mühüm rol oynayıb. Tapılan erkən bürünc dövrünə aid qalıqlar göstərir ki, bu yaşayış məskənində həyat neolit dövrünün çiçəklənməsindən sonra da uzun müddət davam edib və ibtidai dövrlə şəhər mədəniyyətinin yaranması arasında körpü rolunu oynayıb.

Paylaş:
Baxılıb: 558 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

YAP xəbərləri

Ölkəmiz rəqəmsal gələcəyini formalaşdıran dövlətlər sırasındadır

01 İyul 15:39

Sosial

Leyla Əliyeva “Azəripək” ASC-nin fəaliyyəti ilə yaxından tanış olub

01 İyul 15:16  

İqtisadiyyat

Agentlik sədri: 2025-ci ildə dövlət satınalmalarının həcmi 10,8 milyard manata çatıb

01 İyul 15:12

MEDİA

“Fərdi jurnalist müsabiqəsi”nin nəticələri açıqlanıb

01 İyul 15:01  

Elm

II və III qruplar üzrə qəbul imtahanında 41 mindən çox abituriyent iştirak edəcək

01 İyul 14:27

Sosial

Sabah hava əsasən yağmursuz olacaq

01 İyul 14:27

MEDİA

MEDİA-nın onlayn media subyektlərinə dəstək müsabiqəsinin nəticələri açıqlanıb

01 İyul 14:10

MEDİA

MEDİA-nın çap mediasına dəstək müsabiqəsinin nəticələri açıqlanıb

01 İyul 14:09

İqtisadiyyat

Sahil Babayev: Qara Dəniz Ticarət və İnkişaf Bankı Azərbaycanda dəyəri 500 milyon avroyadək olan layihələri maliyyələşdirib

01 İyul 13:35

YAP xəbərləri

“Sosial Xidmətlər Agentliyinin fəaliyyət istiqamətləri barədə məlumatlandırma” mövzusunda tədbir keçirilib

01 İyul 12:16  

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Kanadanın General-Qubernatorunu təbrik edib

01 İyul 12:07

Gündəm

Müasir iqtisadi quruculuğun yeni modeli

01 İyul 11:34  

Dünya

NASA Aya ehtiyat Mars roveri və dörd robotlaşdırılmış missiya göndərəcək

01 İyul 11:19

Sosial

Bu gündən sığortaolunanların sığortaçıda uçotu yalnız FİN əsasında aparılacaq

01 İyul 11:12

Xəbər lenti

Yaponiya və Koreya Respublikası vətəndaşları üçün Azərbaycana vizasız giriş rejimi qüvvəyə minib

01 İyul 11:09

Sosial

Leyla Əliyeva Şəki Şəhər İncəsənət Məktəbində olub

01 İyul 11:04  

Sosial

Leyla Əliyeva Şəkidə Uşaq evi sosial xidmət müəssisəsinin sakinləri ilə görüşüb

01 İyul 11:04  

Siyasət

Korsikaya muxtariyyət verilir

01 İyul 10:51  

Gündəm

Türk dünyasının ortaq məsuliyyəti

01 İyul 10:25  

Siyasət

Milli Məclisdə 14 məsələ müzakirə edilib

01 İyul 09:58

Siyasət

İkili standartların kölgəsinə sığınanlar...

01 İyul 09:37  

Analitik

Avropa dəhşətli istilərin cəngində

01 İyul 09:13  

MEDİA

Kənd təsərrüfatında yeni dövr!

01 İyul 08:50  

Sosial

Qarpız alarkən bu səhvləri etməyin!

01 İyul 08:35  

Dünya

Yapon yeninin məzənnəsi 40 ilin minimum həddinə düşüb

30 İyun 23:21

Dünya

Aİ və Çin ticarət münasibətlərini nizamlamaq üçün yeni dialoq platforması yaradıb

30 İyun 23:10

Dünya

ABŞ-nin strateji neft ehtiyatları 1983-cü ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb

30 İyun 22:59

İqtisadiyyat

Qızılın qiyməti 2008-ci ildən bəri ən böyük aylıq geriləmə nümayiş etdirməyə hazırlaşır

30 İyun 22:25

Dünya

Fransada ƏDV fırıldaqçılığı və çirkli pulların yuyulması üzrə istintaq başlanıb

30 İyun 21:56

İqtisadiyyat

Enerji səmərəliliyi üzrə daha güclü tədbirlər görmək üçün ölkələrə çağırış edilib

30 İyun 21:20

Dünya

Çin və Aİ investisiya və ticarət üzrə məşvərət mexanizmi yaradıb

30 İyun 20:45

Müsahibə

ABŞ-də anomal istilər: 162 milyon insan risk altındadır

30 İyun 20:18

Xəbər lenti

“Qayıdışa aparan yol: Dərələyəz gənclərinin uğur hekayələri” mövzusunda tədbir keçirilib

30 İyun 19:53  

Maraqlı

Alimlər beyin siqnallarını videoya çevirdilər

30 İyun 19:50

Dünya

Astronomlar Yerdən 57 işıq ili məsafədə yerləşən “çəhrayı planet”in sirrini açıblar

30 İyun 19:22

Xəbər lenti

Süni intellekt həqiqi yaradıcılıqla rəqabət apara bilərmi?

30 İyun 19:08

YAP xəbərləri

“Süni intellekt dəstəyi ilə məzmun yaratma bacarıqlarının inkişafı” layihəsi çərçivəsində təlim keçirilib

30 İyun 18:48  

Xəbər lenti

Mehriban Əliyeva rəqəmsal strategiyanı elan etdi: “İstehlakçı” modelindən “Yaradıcı” modelə keçmək!

30 İyun 18:43  

Dünya

Çində məktəb və ali təhsil müəssisələrində süni intellekt məcburi fənn olacaq

30 İyun 18:35

Dünya

Britaniya dron istehsalına 6,5 ​​milyard dollardan çox investisiya yatıracaq

30 İyun 17:54

Dünya

Ukrayna Fransanın SCALP raketlərinin istehsalı üçün danışıqlar aparır

30 İyun 17:20

YAP xəbərləri

YAP İmişli rayon təşkilatında “Mütaliə işığında düşüncələr” adlı tədbir keçirilib

30 İyun 16:52  

Maraqlı

Çində tarixi rekord: Saniyədə 51,3 terabit məlumat ötürüldü

30 İyun 16:43

Dünya

Aİ və Çin ticarət əlaqələrinin inkişafı üçün yeni məsləhətləşmə mexanizmi yaradıb

30 İyun 16:19

Dünya

Cənubi Koreya millisinin baş məşqçisinə ölüm təhdidi: Polis hava limanında təhlükəsizliyi gücləndirib

30 İyun 15:48

Xəbər lenti

“Gənclər Mərkəzi” İctimai Birliyi “Gənclik və dəyərlər” adlı layihəsinin icra edir

30 İyun 15:44  

Sosial

Dövlət Komissiyası daha 6 itkin-şəhidin dəfn mərasimlərinə dair məlumat yayıb

30 İyun 15:37

Mədəniyyət

Alman professor: Azərbaycan türkoloji tədqiqatların mühüm mərkəzlərindən biridir

30 İyun 15:36  

Elm

Yeni peşə təhsili ixtisasları yaradılıb

30 İyun 15:35

Dünya

İtaliya və Balkanlarda anormal istilər hökm sürür, meşə yanğınları ilə bağlı narahatlıqlar artır

30 İyun 15:23

Mədəniyyət

Qəbələ Beynəlxalq Musiqi Festivalı başlayır

30 İyun 15:17

Elanlar

Yapı Kredi Bank Azərbaycan yeni mobil tətbiqini istifadəyə verdi!

30 İyun 14:53

Siyasət

Peru mətbuatında Azərbaycanla diplomatik münasibətlərin 30 illiyinə həsr olunmuş məqalə yayımlanıb

30 İyun 14:30

Dünya

İraqın neft nazirinin müavinindən təxminən 14 milyon dollar müsadirə olunub

30 İyun 14:07

Dünya

Cənubi Koreya 518 milyard dollarlıq yarımkeçirici istehsalı bazası yaradır

30 İyun 13:42

Dünya

Venesuelada zəlzələ qurbanlarının sayı 1700-ü ötüb

30 İyun 13:16

Dünya

Tokayev: Qazaxıstan Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəməri ilə neftin nəqlinin həcmini artırmaq niyyətindədir

30 İyun 12:58

Elm

Yeni təmayül tədris modelinə qeydiyyatın vaxtı uzadılıb

30 İyun 12:42  

Dünya

Almaniyada silahlı insident nəticəsində ölənlərin sayı 6-ya çatıb

30 İyun 12:20

Elm

Övladını repetitor yanına göndərmək valideynin seçimidir

30 İyun 12:09

YAP xəbərləri

YAP Sədrinin müavini – Mərkəzi Aparatın rəhbəri Tahir Budaqov ICAPP Daimi Komitəsinin xüsusi sessiyasında çıxış edib

30 İyun 12:04  

Xəbər lenti

Şuşada TDT ölkələrinin dini məsələlər üzrə dövlət qurumları rəhbərlərinin Birinci görüşü keçirilir

30 İyun 12:03

Sosial

Cinayət-Prosessual Məcəllədə dəyişiklik edilir

30 İyun 12:01

Sosial

İtkin düşmüş şəxslərlə bağlı beynəlxalq əməkdaşlıq genişləndirilir

30 İyun 11:59

İqtisadiyyat

Milli Məclis 2025-ci il dövlət büdcəsinin icrasını təsdiqləyib

30 İyun 11:58

İqtisadiyyat

2025-ci ildə dövlət büdcəsi xərclərinin 98 faizi xəzinə müşayiətinə cəlb edilib

30 İyun 11:57

İqtisadiyyat

Sahil Babayev: Büdcənin neft gəlirlərindən asılılığının azaldılması əsas prioritetlərdən biridir

30 İyun 11:55

İqtisadiyyat

Nazir: Dövlət maliyyə sistemi çevik və məsuliyyətli idarəetmə prinsipləri əsasında fəaliyyət göstərir

30 İyun 11:54

Dünya

Qazaxıstan parlamenti palatalarının sonuncu birgə iclası keçirilir

30 İyun 11:53

Dünya

İran yaxın günlərdə ABŞ ilə danışıqların nəzərdə tutulmadığını bildirib

30 İyun 11:51

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi