Beynəlxalq Yaşlılar Günüdür
21.08.2024 [10:40]
26 il sonra dünyada ən çox hansı yaş qrupu olacaq?
Yeganə BAYRAMOVA
Əhalinin yaşlanması qlobal və irimiqyaslı demoqrafik prosesdir. Təbiidir ki, insanlar qocalır və hər bir dünya ölkəsində yaşlı əhalinin sayı və onların digər yaş qruplarına nisbətdə fərqlilik təşkil edir. Dünyada yaşı 60-dan yuxarı olanların sayı 1980-ci ildən 2017-ci ilə qədər iki dəfə artıb və 962 milyon olub.
İnsanların maksimum nə qədər ömür sürə biləcəkləri daim araşdırma mövzusu olub, hətta bu sahədə müxtəlif polemikalar aparılıb. Bəzi insanlar genetik özəllikləri, həyat tərzləri və s. amillərlə bağlı uzun illər yaşa bilib.
Dünyadakı ən yaşlı insanlar
Dünya ölkələri arasında ən uzun ömür sürən qadınlar Honqkonqda yaşayırlar. Bu ölkədə qadınların orta ömrü 87 ildir. Qadınlar arasında orta ömür uzunluğuna görə sonrakı yerləri 86 illə Yaponiya və San Marino tutur. Fransa, İtaliya, İspaniya və İsveçrədə qadınlar orta hesabla 85 il, Avstraliya, Avstriya, İslandiya, İsrail, Cənubi Koreya, Lüksemburq, Malta, Norveç, Portuqaliya, Sinqapur və İsveçdə 84 il, Belçika, Kanada, Almaniya, Yunanıstan, İrlandiya, Hollandiya, Yeni Zelandiya və Sloveniyada 83 il yaşayırlar.
Ən çox yaşlı insanlar olan ölkə
Kişilərin orta ömrü qadınlara nisbətən 5-6 il qısadır. İsveçrə və İslandiyada kişilər orta hesabla 81 il ömür sürürlər ki, bu da dünyada ən yüksək göstərici sayılır. Sonrakı yerləri 80 il orta ömürlə Avstraliya, Honqkonq, İsrail, İtaliya, Malta, San Marino, Sinqapur və İsveç tutur. Türkiyədə orta ömür qadınlar arasında 78, kişilər arasında 71 ildir. Ən çox yaşlı insanların olduğu ölkə Yaponiyadadır. Bu ölkədə hər dörd nəfərdən biri 65 və daha yuxarı yaşdadır. Almaniya və İtaliyada yaşı 65 və daha yuxarı olan insanlar əhalinin hər yüz nəfərindən 21-ni təşkil edir. Bolqarıstan, Portuqaliya, İsveç və Yunanıstanda bu göstərici yüzdə 19, Finlandiya, Avstriya, Belçika, Estoniya və İspaniyada isə yüzdə 18-dir. Çində hər yüz nəfərdən 9-nun yaşı 65 və daha yuxarıdır. Hindistanda hər yüz nəfərdən cəmi 5-i 65 il və bundan yuxarı ömür sürür.
2050-ci ildə yaşlı əhalinin sayı...
Birləşmiş Millət Təşkilatı (BMT) tərəfindən hazırlanan “Dünya Əhalisinin Gözləntiləri” proqramında maraqlı məqamlar əks olunub. Belə ki, statistik hesablamalara görə, 2050-ci ilə qədər hər 6 nəfərdən birinin 65 və ya daha yuxarı yaşı olacağı və bununla da 2050-ci ilə qədər yaşlı insanların sayının 1,5 milyard olacağı bildirilir. Yaşlı əhali arasında ən böyük artımın 312 milyonla Şərqi və Cənub-Şərqi Asiyada reallaşacağı gözlənilir.
Təxmini hesablamalara əsasən, 2050-ci ildə qlobal miqyasda yaşlı əhalinin təqribən 80 faizi az inkişaf etmiş olacaq. Qeyd edək ki, 2020-ci ildə tarixdə birinci dəfə 60 yaş və daha yuxarı yaşlı insanların sayı 5 yaşadək uşaq sayını üstələyib. 2050-ci ilədək 60 yaşdan yuxarı insanların sayının 5 yaşınadək uşaqların sayından iki dəfədən çox, 15-24 yaşlı yeniyetmə və gənclərdən isə daha çox olacağı təxmin edilir.
Yeri gəlmişkən, avqustun 21-i BMT-nin qərarı ilə Ümumdünya Yaşlılar Günü kimi qeyd olunur. Yaşlı şəxslərin sağlamlığı ilə bağlı ictimaiyyətin məlumatlandırılması məqsədilə hər il dünyada bu günü qeyd edirlər. BMT-nin Əhali Fondu əhalinin yaşlı təbəqəsinin rifahının artırılması istiqamətində aidiyyatı hökumət qurumları ilə fəal əməkdaşlıq edirlər.
Xəbər lenti
Hamısına baxDünya
03 Sentyabr 23:18
Sosial
03 Sentyabr 22:54
Dünya
03 Sentyabr 22:20
YAP xəbərləri
03 Sentyabr 21:58
Daxili siyasət
03 Sentyabr 21:42
MEDİA
03 Sentyabr 21:29
Dünya
03 Sentyabr 21:14
Dünya
03 Sentyabr 20:58
İdman
03 Sentyabr 20:25
Dünya
03 Sentyabr 20:12
Xəbər lenti
03 Sentyabr 19:40
İdman
03 Sentyabr 19:33
YAP xəbərləri
03 Sentyabr 19:28
Dünya
03 Sentyabr 19:18
Dünya
03 Sentyabr 18:31
Siyasət
03 Sentyabr 17:24
İdman
03 Sentyabr 17:05
Elm
03 Sentyabr 16:59
Elm
03 Sentyabr 16:49
Elm
03 Sentyabr 16:31
Dünya
03 Sentyabr 15:19
Siyasət
03 Sentyabr 14:42
Sosial
03 Sentyabr 14:41
Sosial
03 Sentyabr 14:41
Sosial
03 Sentyabr 13:20
İqtisadiyyat
03 Sentyabr 12:28
Hadisə
03 Sentyabr 12:27
Sosial
03 Sentyabr 12:26
Sosial
03 Sentyabr 12:12
Gündəm
03 Sentyabr 11:47
Gündəm
03 Sentyabr 11:25
Gündəm
03 Sentyabr 11:19
Gündəm
03 Sentyabr 10:54
İqtisadiyyat
03 Sentyabr 10:22
Siyasət
03 Sentyabr 09:41
İqtisadiyyat
03 Sentyabr 09:17
Analitik
03 Sentyabr 08:54
Sosial
03 Sentyabr 08:38
Dünya
02 Sentyabr 23:34
Dünya
02 Sentyabr 23:17
Sosial
02 Sentyabr 22:51
İqtisadiyyat
02 Sentyabr 22:23
İqtisadiyyat
02 Sentyabr 21:45
Dünya
02 Sentyabr 21:19
Dünya
02 Sentyabr 20:42
Sosial
02 Sentyabr 20:16
İqtisadiyyat
02 Sentyabr 19:58
Sosial
02 Sentyabr 19:20
Sosial
02 Sentyabr 18:35
Hadisə
02 Sentyabr 17:34
Sosial
02 Sentyabr 17:29
Sosial
02 Sentyabr 17:29
Elanlar
02 Sentyabr 16:31
Elm
02 Sentyabr 15:59
Dünya
02 Sentyabr 15:22
Sosial
02 Sentyabr 15:12
İqtisadiyyat
02 Sentyabr 14:41
Sosial
02 Sentyabr 14:41
Sosial
02 Sentyabr 14:40
Siyasət
02 Sentyabr 14:40
Sosial
02 Sentyabr 14:39
Sosial
02 Sentyabr 14:39
Xəbər lenti
02 Sentyabr 14:38
Hərbi
02 Sentyabr 14:38
Dünya
02 Sentyabr 14:35
Gündəm
02 Sentyabr 14:27
Sosial
02 Sentyabr 14:24
Gündəm
02 Sentyabr 13:56
Dünya
02 Sentyabr 13:18
Sosial
02 Sentyabr 12:42

