Milli rəqəmsal transformasiya: gələcəyin inkişaf strategiyası

Bakı:

10 °C

81 %

7 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Milli rəqəmsal transformasiya: gələcəyin inkişaf strategiyası

Milli rəqəmsal transformasiya: gələcəyin inkişaf strategiyası

16.02.2026 [16:21]

Elşən Alıyev

YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədr müavini

Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” mövzusunda keçirilmiş müşavirə ölkənin texnoloji inkişaf tarixində mühüm mərhələ kimi dəyərləndirilir. Müşavirədə dövlətimizin başçısı tərəfindən səsləndirilən fikirlər və verilən tapşırıqlar göstərir ki, rəqəmsallaşma ümumi dövlət strategiyasının ayrılmaz tərkib hissəsidir. Burada söhbət qərarvermə mexanizmlərinin modernləşdirilməsindən və iqtisadi modelin yeni mərhələyə keçidindən gedir.

Müşavirədə rəqəmsal transformasiyanın vahid fəaliyyət planı əsasında həyata keçirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Ayrı-ayrı qurumların fərqli platformalar yaratması əvəzinə, koordinasiyalı və inteqrasiya olunmuş sistemin qurulması əsas məqsəd kimi müəyyən edilib. Bu yanaşma resursların səmərəli istifadəsinə, təkrarlanmanın aradan qaldırılmasına və vahid dövlət informasiya məkanının formalaşdırılmasına imkan verəcək.

Müşavirədə diqqət dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılmasına yönəldilib. Müasir dövrdə dövlət qurumlarının operativ fəaliyyəti və qərarvermə sürəti birbaşa rəqəmsal sistemlərin tətbiqindən asılıdır. Elektron sənəd dövriyyəsi, məlumat bazalarının inteqrasiyası və analitik vasitələrin tətbiqi idarəetmədə şəffaflığı və effektivliyi artırır.

Rəqəmsal platformalar vasitəsilə real vaxt rejimində məlumatların əldə edilməsi strateji qərarların daha dəqiq və əsaslandırılmış şəkildə qəbul edilməsinə şərait yaradır. Data mərkəzlərinin, süni intellekt platformalarının və böyük həcmli məlumat bazalarının fəaliyyəti üçün dayanıqlı və fasiləsiz enerji təminatı əsas şərtdir. Azərbaycanın generasiya gücü və alternativ enerji layihələri bu sahədə ciddi üstünlük yaradır. Eyni zamanda “yaşıl enerji” layihələrinin genişləndirilməsi ilə rəqəmsal inkişafın paralel aparılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə etməklə qurulacaq data mərkəzləri həm ekoloji baxımdan dayanıqlı olacaq, həm də beynəlxalq şirkətlər üçün cəlbedici mühit yaradacaq. Bu faktor ölkənin regional rəqəmsal mərkəzə çevrilməsi perspektivini daha da gücləndirəcəkdir. Dövlətimizin başçısı müşavirədəki çıxışında bildirib ki, yerləşdiyimiz bölgədə, geniş bölgədə bu imkanlara malik olan ölkələr ən azı çox deyil və bu gün Azərbaycan özünü bütün əsas enerji mənbələri ilə tam təmin edir, hətta onları dünya bazarlarına da çıxarır: “Nəzərə alsaq ki, bizim bərpaolunan enerji növlərinin yaradılması istiqamətində planlarımız göz önündədir, - bu barədə dəfələrlə danışılıb, - gələcəkdə bizim generasiya gücümüz imzalanmış kontraktlar əsasında daha da artacaq. Ona görə biz bu üstünlükdən səmərəli şəkildə istifadə etməliyik. Təbii ki, ölkə daxilində elektrik enerjisinə artan tələbat nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə bizim sənaye inkişafı ilə bağlı böyük planlarımız var”.

Müşavirədə mövcud nəqliyyat və kommunikasiya infrastrukturunun rəqəmsal sistemlərlə inteqrasiyası məsələsi geniş müzakirə olunub. Boru kəmərləri və nəqliyyat dəhlizləri boyunca fiber-optik xətlərin çəkilməsi, beynəlxalq data marşrutlarının genişləndirilməsi və regional bağlantıların gücləndirilməsi strateji istiqamət kimi müəyyən edilib.

Azərbaycanın Asiya ilə Avropa arasında yerləşməsi data tranziti üçün əlverişli şərait yaradır. Rəqəmsal dəhlizlər gələcəkdə enerji və nəqliyyat dəhlizləri qədər əhəmiyyətli strateji faktor kimi çıxış edəcəkdir. Rəqəmsal transformasiyanın dayanıqlı olması üçün süni intellekt, proqramlaşdırma, data analitikası və kibertəhlükəsizlik sahəsində ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanması zəruridir. Bu məqsədlə ali təhsil müəssisələrində yeni ixtisasların açılması, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və innovasiya təşəbbüslərinin təşviqi vacib hesab edilir. Orta təhsil səviyyəsində informasiya texnologiyalarının tədrisinin gücləndirilməsi gələcək nəsillərin rəqəmsal bacarıqlarının formalaşmasına xidmət edəcək. Startap ekosisteminin inkişafı və gənclərin innovativ layihələrə cəlb olunması isə iqtisadiyyatın texnoloji əsasda yenilənməsini sürətləndirəcəkdir.

Rəqəmsal arxitekturanın qurulması ilə paralel olaraq təhlükəsizlik məsələləri də müşavirənin əsas mövzularından biri oldu. Dövlət informasiya sistemlərinin, maliyyə sektorunun və strateji infrastrukturun kibermüdafiəsi milli təhlükəsizlik kontekstində qiymətləndirilir. Rəqəmsallaşma artdıqca kiberhücum riskləri də nəzərə alınaraq, qabaqlayıcı tədbirlərin daha da gücləndirilməsi vacib sayılır. Milli məlumat bazalarının qorunması, strateji informasiyanın təhlükəsiz saxlanılması və beynəlxalq kibertəhlükəsizlik standartlarının tətbiqi rəqəmsal suverenliyin əsas elementlərindəndir. Bu sahədə institusional mexanizmlərin gücləndirilməsi və peşəkar kadrların hazırlanması uzunmüddətli sabitliyin təminatıdır.

“Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” mövzusunda keçirilmiş müşavirə ölkənin inkişaf strategiyasında keyfiyyətcə yeni mərhələnin əsasını qoyub. Burada müəyyənləşdirilən prioritetlər göstərir ki, rəqəmsal transformasiya sistemli və mərhələli şəkildə icra ediləcək dövlət proqramıdır. Mövcud enerji potensialı, infrastruktur imkanları və insan kapitalına yönəlik siyasət birgə şəkildə həyata keçiriləcək. Beləliklə, Azərbaycan regionda rəqəmsal mərkəzə çevrilmək potensialını reallaşdıracaqdır. Bu isə ölkənin iqtisadi dayanıqlığını artıracaq, idarəetmədə effektivliyi yüksəldəcək və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini gücləndirəcək strateji nəticələr vəd edir.

Paylaş:

Baxılıb: 403 dəfə