Fərqli güclər, oxşar maraqlar

Bakı:

27 °C

58 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Fərqli güclər, oxşar maraqlar

Fərqli güclər, oxşar maraqlar

24.08.2023 [11:44]

M. Köhnəqala

BRİCS qrupu 2006-cı ilin sentyabrında yaradılıb. Təşkilatın maliyyə qurumu olan Yeni İnkişaf Bankı (NDB) öz valyuta ehtiyatları ilə Beynəlxalq Valyuta Fonduna alternativ sayıla bilər. BRİCS əsasən ABŞ-ın qlobal liderliyinə qarşı çıxan və Qərb ittifaqlarına, xüsusən də G7-yə qarşı tarazlıq yaratmağa çalışan qrup kimi qəbul edilir. Təşkilat beynəlxalq arenada Qərbin Rusiyaya qarşı sanksiyalarına qarşı çıxmaqla Ağ Evin Ukrayna ilə bağlı strategiyasına maneələr yaradır. İqtisadi baxımdan isə BRİCS dolların dünyanın defolt valyutası rolunu zəiflədərək ABŞ-ın dünya üzərində hakim mövqeyini sarsıtmağa çalışır. Qrup üzvləri bu niyyətlərini açıq şəkildə elan edir və Qərbə qarşı alternativ güc rolunu oynamağa iddialı olduqlarını bildirirlər.

Sözsüz ki, bu gün BRİCS nəhəng bir gücdür və dünya əhalisinin 41%-ni, dünya üzrə ümumi daxili məhsulun 31,5%-ni, dünya ticarətinin isə 16%-ni təşkil edir. Üstəlik, BRİCS-in tərkibinin genişlənməsi və inkişafda olan ölkələrin quruma marağının artması təşkilatın yaxın gələcəkdə Qərbin alternativinə çevriləcəyini göstərir.

Yohannesburq sammiti Vaşinqtonda və Avropa İttifaqı ölkələrində diqqətlə izlənilir. Çünki blok İran, Kuba, Venesuela kimi ölkələri özünə cəlb etməklə anti-amerikan mövqeyini daha da gücləndirməyə çalışır.

Lakin analitiklər hesab edirlər ki, yeni üzvlər cəlb etməzdən öncə BRİCS ölkələri öz aralarında olan ciddi fikir ayrılıqlarını aradan qaldırmağa məcburdur. Elə sammitin əsas məqsədi də budur.

Böyük Britaniyanın nüfuzlu “Economist” jurnalı isə yazır ki, hazırda BRİCS bloku G7-dən qat-qat heterogendir: “Qrup üzvləri siyasi, iqtisadi və hərbi güc baxımından bir-birindən fərqlənir. Təşkilatın genişlənməsi ilə üzv dövlətlər arasındakı ziddiyyətlər də artacaq. Bu isə o deməkdir ki, BRİCS Qərbin yönəltdiyi beynəlxalq nizamı sərt şəkildə tənqid etsə də, alternativə çevrilmək onun üçün çox çətin olacaq”.

“Economist”in təhlilinə görə, BRİCS ölkələri arasında ən kəskin fərqlər iqtisadi sahədədir. Blokun ən yoxsul üzvü olan Hindistanda adambaşına düşən ÜDM Çin və Rusiyada adambaşına düşən ÜDM-in təxminən beşdə birinə bərabərdir. Sonuncuların cari balansı müsbət, qalanlarınkı isə mənfidir. OPEC+ kartelinin mühüm qüvvəsi olan Rusiya və Braziliya xalis neft ixracatçılarıdır, digər üç ölkə isə sadəcə idxaldan asılıdır. Çin öz valyutasının məzənnəsinə aktiv şəkildə nəzarət edir, digər dörd ölkə isə bu məsələdə daha zəif rol oynayır.

Paylaş:

Baxılıb: 521 dəfə