Nobel, yoxsa Abel?
27.09.2022 [10:50]
MİKAYIL
Norveç hökuməti bu gün - 27 sentyabr 2002-ci il Abel mükafatını təsis edib. Abel mükafatı - bir və ya bir neçə məşhur riyaziyyatçıya illik təqdim olunan beynəlxalq mükafatdır. Mükafat 2001-ci ildə Norveç dövləti tərəfindən məşhur Norveç riyaziyyatçısı Nils Abelin şərəfinə adlandırılıb. Cəmi 26 il ömür sürən görkəmli riyaziyyatçı böyük elmi irs qoyub.
Abel mükafatı Nobelin illik mükafatlandırma üzrə planlarına riyaziyyatın daxil olmadığını öyrəndikdən sonra 1899-cu ildə Sofus Li tərəfindən ilk dəfə olaraq təklif olunub. Lakin bir sıra cəhdlərə baxmayaraq, mükafatın yaradılmasında uğursuzluq baş verib.
2003-cü ildən başlayaraq hər il bu mükafat müasir dövrün qabaqcıl riyaziyyatçılarına təqdim edilir. Mükafatın ilk laureatı fransız alimi Jan-Pyer Serr olub. Laureatlara 7.5 milyon Norveç kronu, yəni təxminən 1 milyon ABŞ dollar məbləğində pul mükafatı verilir. Abel mükafatına adətən riyaziyyatçıların “Nobel mükafatı” da demək olar.
2002-ci ildə alimin anadan olmasının 200 illiyi münasibətilə Norveç hökuməti Abel Fondunun və eyniadlı mükafatın təsis edilməsinə 200 milyon kron ayırıb. Bu mükafatın təsis olunmasında məqsəd təkcə riyaziyyat sahəsində elmi xidmətləri dəyərləndirmək deyil, eləcə də gənclər arasında bu elmin populyarlığının artmasına kömək etməkdir. Mükafatın təqdimetmə mərasimi yazın sonunda keçirilir. Ənənəyə görə, mükafatı laureata Norveç kralı təqdim edir.
İlk dəfə qadın riyaziyyatçı layiq görülüb
Mükafatlandırmanın tarixində 3 il öncə bir ilk yaşanıb. Belə ki, ilk dəfədir ki, bu mükafata bir qadın - amerikalı riyaziyyatçı Karen Ulenbek layiq görülüb. 77 yaşlı professora mükafat “həndəsi qismən diferensial tənliklər, sahə nəzəriyyəsi və inteqrasiya olunan sistemlərdə qabaqcıl uğurlarına və işlərinin riyazi analiz, həndəsə və riyazi fizikaya əsaslı təsirinə görə” verilib.
Ötən il isə Norveç Elmlər və Ədəbiyyat Akademiyası riyaziyyat üzrə Abel mükafatını macar alim Laslo Lovasa və israilli alim Avi Viqdersona təqdim ediblər. Mükafat nəzəri informatikaya və diskret riyaziyyata verilən sanballı töhfəyə və onların müasir riyaziyyatda mərkəzi sahəyə çevrilməsində aparıcı roluna görə müəyyən edilib. Hər iki alim mürəkkəb hesablamalar nəzəriyyəsinə töhfələr veriblər.
Maraqlıdır, Azərbaycandan hansı riyaziyyatçı mükafatçılar sırasında adını yazdıracaq?
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
17 Aprel 18:20
Dünya
17 Aprel 17:28
Dünya
17 Aprel 17:11
Gündəm
17 Aprel 16:36
Dünya
17 Aprel 16:34
YAP xəbərləri
17 Aprel 16:13
Dünya
17 Aprel 16:10
Dünya
17 Aprel 15:58
YAP xəbərləri
17 Aprel 15:55
Sosial
17 Aprel 15:51
Hadisə
17 Aprel 15:43
Sosial
17 Aprel 15:27
Dünya
17 Aprel 15:23
Sosial
17 Aprel 15:16
İdman
17 Aprel 15:15
Siyasət
17 Aprel 15:02
Siyasət
17 Aprel 15:01
YAP xəbərləri
17 Aprel 14:54
Dünya
17 Aprel 14:45
Dünya
17 Aprel 14:41
Siyasət
17 Aprel 14:33
Sosial
17 Aprel 14:32
Dünya
17 Aprel 14:19
Dünya
17 Aprel 13:50
Dünya
17 Aprel 13:27
Gündəm
17 Aprel 13:08
Gündəm
17 Aprel 12:54
Siyasət
17 Aprel 12:44
Gündəm
17 Aprel 12:22
İqtisadiyyat
17 Aprel 12:16
Siyasət
17 Aprel 12:16
Sosial
17 Aprel 12:15
Gündəm
17 Aprel 11:48
Siyasət
17 Aprel 11:38
İqtisadiyyat
17 Aprel 11:34
İqtisadiyyat
17 Aprel 11:12
Gündəm
17 Aprel 10:50
Sosial
17 Aprel 10:43
Siyasət
17 Aprel 10:37
Analitik
17 Aprel 10:15
Gündəm
17 Aprel 09:58
Analitik
17 Aprel 09:33
Elm
17 Aprel 09:14
Sosial
17 Aprel 08:51
Sosial
17 Aprel 08:30
Gündəm
17 Aprel 08:15
Hərbi
17 Aprel 07:42
Siyasət
17 Aprel 07:32
Siyasət
17 Aprel 07:31
Dünya
16 Aprel 23:12
Dünya
16 Aprel 22:43
Dünya
16 Aprel 22:16
Elm
16 Aprel 21:59
Dünya
16 Aprel 21:20
İqtisadiyyat
16 Aprel 21:09
Dünya
16 Aprel 20:45
Dünya
16 Aprel 20:33
Sosial
16 Aprel 20:18
Dünya
16 Aprel 19:51
Dünya
16 Aprel 19:31
Dünya
16 Aprel 19:27
Gündəm
16 Aprel 18:59
Dünya
16 Aprel 18:23
YAP xəbərləri
16 Aprel 17:55
Siyasət
16 Aprel 17:32
YAP xəbərləri
16 Aprel 17:20
Dünya
16 Aprel 17:19
Sosial
16 Aprel 17:16
Hadisə
16 Aprel 16:28
Dünya
16 Aprel 16:09
