Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqin ilk demokratik və dünyəvi parlamentli respublikasını yaratdı

Bakı:

24 °C

64 %

14 m/s

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqin ilk demokratik və dünyəvi parlamentli respublikasını yaratdı

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqin ilk demokratik və dünyəvi parlamentli respublikasını yaratdı

25.05.2026 [16:04]

1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan xalqı özünün ilk demokratik, hüquqi, dünyəvi və parlamentli respublikasını yaradıb. 1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Fevral inqilabı nəticəsində Çar İmperiyası devrildi. Ölkədə çarizmin məzlum vəziyyətə saldığı xalqların milli hərəkatı başlandı. Şərqdə və müsəlman aləmində ilk demokratik dövlət quruluşunu yaratmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti istiqlaliyyətimizi elan edərək, xalqımızın müstəqillik əzmini nümayiş etdirmişdir.Yeni dövlətin yarandığını elan etmək müstəqil dövlət qurmağın birinci mərhələsidir. Dövlətin strukturunu və Milli Ordusunu yaratmaq, daxili və xarici siyasət xəttini müəyyən etmək dövlət quruculuğunun ən çətin vəzifələridir.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandığı gündən tarixi ərazilərimizə və milli dəyərlərimizə sahib çıxmağa başladı. AXC parlamentli respublika idi. Qərbi Avropanın demokratik dövlətlərində və ABŞ-da olduğu kimi, hakimiyyət bölünürdü. Qanunverici hakimiyyət orqanı kimi parlament yaradılmışdı. İcraedici hakimiyyət hökumətə məxsus idi. Hökumət parlament qarşısında məsuliyyət daşıyırdı. Milli dövlət quruculuğu sahəsində çox mühüm addımlardan biri türk dilinin Azərbaycanın rəsmi dövlət dili elan edilməsi oldu. Dövlət bayrağının qəbul edilməsi önəmli tarixi hadisə idi. Dövlət müstəqilliyini təmin etməyin başlıca yolu güclü ordu və donanma yaratmaqdan keçir. Ona görə də hökumət milli ordu quruculuğuna xüsusi diqqət yetirirdi. Hökumət Osmanlı dövlətindən hərbi yardım almaqla yanaşı, 1918-ci il iyunun 26-da “Müsəlman korpusu”nu “Azərbaycan korpusu” adlandırdı. Ölkədə 19-22 yaşında olan müsəlman gəncləri səfərbərliyə alındı. 1918-ci ilin noyabrında Hərbi Nazirlik təşkil olundu. 1919-cu ilin yayında isə hökumətin böyük səyləri nəticəsində Xəzər Hərbi Donanması yaradıldı. Avropanın demokratik dəyərləri ilə Şərq mədəniyyətinin xüsusiyyətlərini özündə birləşdirən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xalqımızın milli və siyasi şüurunun, yüksək mədəniyyətinin nəticəsi idi.

XX əsrin sonlarında müstəqilliyinə yenidən qovuşan Azərbaycan suverenliyini qoruyub saxlamağı bacardı. Çətin siyasi-iqtisadi dövrdə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycan dövlətçiliyinin qorunması üçün qətiyyətli tədbirlər gördü, ölkədə davamlı ictimai-siyasi sabitliyi bərqərar etdi. 1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən seçkilərdə Heydər Əliyev böyük səs çoxluğu ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. O, əsas diqqətini ordu quruculuğuna yönəltdi. Milli Ordunun hərbi hissələrini ayrı-ayrı siyasi qrupların təsiri altından çıxardı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin respublikada uğurla reallaşdırdığı siyasət xalqımızın tarixi-mədəni yaddaşını özünə qaytararaq milli mənlik şüurunu inkişaf etdirdi, azərbaycançılıq məfkurəsi işığında müstəqillik arzularının güclənməsi və yaxın gələcəkdə yenidən həqiqətə çevrilməsinə zəmin yaratdı.

Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Respublikasında demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət, vətəndaş cəmiyyəti quruculuğu prosesi, siyasi, iqtisadi və sosial islahatlar uğurla həyata keçirilir, ölkə iqtisadiyyatı dönmədən inkişaf etdirilir, əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi üçün əsaslı tədbirlər görülür. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında 44 gün davam edən Vətən müharibəsində düşmən üzərində qələbə çalaraq tarixi nailiyyətə imza atdı. 300-dən çox şəhər və kənd döyüş meydanında işğaldan azad edildi. Düşmən ağ bayraq qaldırdı, təslim oldu və məcbur oldu ki, noyabrın 9-dan 10-na keçən gecə kapitulyasiya aktına imza atsın.

2023-cü il sentyabrın 19-20-də 24 saatdan az müddətdə həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycan ərazisində qanunsuz yerləşən Ermənistan ordusu təm şəkildə tərksilah edilərək, ölkəni tərk etdi. Qarabağda qeyri-qanuni xunta rejimi ləğv edildi, separatçıların əsas rəhbərləri həbs edildi və Azərbaycan öz dövlət suverenliyini tam təmin etdi. Azərbaycanın Zəfər tarixi Xankəndi, Xocalı, Ağdərə, Xocavənd, Əsgəranda üçrəngli bayrağımızın yüksəldilməsi, ərazi bütövlüyümüzün tam bərpası ilə yekunlaşdı.

Azərbaycan xalqı 28 May – Müstəqillik Gününü qalib xalq kimi qarşılayır. Bu əziz bayram erməni işğalından azad edilən torpaqlarda da qeyd olunur. Üçrəngli bayraq doğma Qarabağda – Şuşada, Ağdamda, Zəngilanda qürurla dalğalanır.

Azərbaycan parlamentinin 15 oktyabr 2021-ci il tarixli plenar iclasında “Müstəqillik Günü haqqında” yeni qanun qəbul edildi. Elə həmin gün də Prezident İlham Əliyev tərəfindən "Müstəqillik Günü haqqında" qanun təsdiqlənib. Qanunun təsdiqlənməsi ilə 28 May - Respublika Gününün adı dəyişdirilərək Müstəqillik Günü elan edildi.

Qismət Həbibov

YAP Biləsuvar rayon təşkilatı Yuxarı Ağalı kənd ərazi partiya təşkilat sədri

Paylaş:

Baxılıb: 493 dəfə