Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
12 °C
76 %
5 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Astronomlar sürətlə formalaşan yad planet kəşf ediblər

Astronomlar sürətlə formalaşan yad planet kəşf ediblər

23.11.2024 [11:49]

Astronomlar planetlərin əmələ gəlməsi sürəti ilə bağlı hazırkı anlayışı çətinləşdirən bir kəşfdə gənc ulduzun ətrafında fırlanan yeni doğulmuş planetin formalaşması prosesinin cəmi 3 milyon il çəkdiyini bildiriblər.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, kütləsi Yerdən təxminən 10-20 dəfə böyük olan bu “körpə” planet indiyə qədər kəşf edilmiş ekzoplanetlər adlanan Günəş sistemimizdən kənarda olan ən gənc göy cisimlərindən biridir. O, planetin əmələ gəlməsi üçün inqrediyentləri təmin edən protoplanetar disk adlanan ana ulduzun ətrafında dövr edən sıx qaz və toz diskinin qalıqları ilə yanaşı yerləşir.

Onun orbitində fırlanan ulduzun Günəşdən daha az isti və daha az kütləsi olan narıncı cırtdan adlanan bir ulduz növü olacağı gözlənilir. Ulduzun kütləsi Günəşin kütləsinin təxminən 70 faizini təşkil edir. Yad planet Yerdən təxminən 520 işıq ili uzaqlıqda, Süd Yolu qalaktikamızda yerləşir. İşıq ili işığın bir ildə qət etdiyi məsafədir və 9,5 trilyon kilometrə bərabərdir.

Astronomlar bildirirlər ki, bu kəşf planetlərin 3 milyon il ərzində birləşmiş formada ola biləcəyini təsdiqləyir. Yerin formalaşması 10-20 milyon il çəkdiyi üçün əvvəllər bu proses aydın deyildi. Nəhəng planetlər isə diskin dağılmasından daha sürətli əmələ gəlir, çünki onların diskdən çoxlu qaza ehtiyacı var. Amma disklərin dağılması 5-10 milyon il çəkir.

“IRAS 04125+2902 b” və “TIDYE-1b” adları verilən planet Günəş sistemimizin ən daxili planeti Merkuri ilə Günəşi ayıran məsafənin beşdəbiri qədər məsafədə hər 8,8 gündə öz ulduzunun ətrafında dövr edir. Onun kütləsi Günəş sistemimizin qayalı planetlərinin ən böyüyü olan Yerin və qaz planetlərinin ən kiçiyi olan Neptunun kütləsi arasındadır. Yad planet Yerdən daha az sıxdır və diametri təxminən 11 dəfə böyükdür. Onun kimyəvi tərkibi məlum deyil.

Tədqiqatçılar planetin öz ulduzundan daha uzaqda əmələ gəldiyindən və daha sonra içəriyə doğru köç etdiyindən şübhələnirlər. Onlar “tranzit” adlanan üsuldan istifadə edərək, Yerdəki izləyicinin nöqteyi-nəzərindən planetin qarşısından keçərkən ev sahibi ulduzun parlaqlığının aşağı düşməsini qeydə alıblar.

Yeni kəşf NASA-nın “Transiting Exoplanet Survey Satellite” və ya TESS kosmik teleskopu tərəfindən edilib.

Paylaş:
Baxılıb: 507 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Maraqlı

Finlandiyalı alimlər yaraların sağalması üçün yeni üsul kəşf ediblər

03 May 16:39

Dünya

Süni intellekt İsveçdə illüstratorları əvəz edir

03 May 15:22

Analitik

Əbləhlərə bir fotoluq CAVAB

03 May 14:54

Elm

Şəki-Zaqatala bölgəsi üzrə olimpiada və müsabiqələrin yarımfinalında 815 şagird biliyini sınayıb

03 May 14:31

Dünya

Türkiyə Prezidenti Ərdoğan ilə İraqın Baş naziri vəzifəsinə namizəd Əli Zeydi arasında telefon danışığı olub

03 May 13:40

Dünya

Yunanıstan hökuməti dəmir yolu sistemini yeniləyir

03 May 12:17

Dünya

Tramp: İranın bizə göndərdiyi planı tezliklə nəzərdən keçirəcəyəm

03 May 11:49

Dünya

OECD: Rumıniya, Polşa və Xorvatiya beynəlxalq tələbələrin payına görə aşağı göstəricilərə malikdir

03 May 11:20

İdman

“Portu” klubu 31-ci dəfə Portuqaliya çempionu olub

03 May 10:58

Dünya

Qazaxıstanda süni intellekt layihələrinə 95 milyon dollar investisiya cəlb edilib

03 May 10:36

Dünya

Türkiyənin Vitse-prezidenti İrəvanda keçiriləcək Avropa Siyasi Birliyinin Sammitində Ankaranı təmsil edəcək

03 May 09:43

İqtisadiyyat

“Airblue” Bakı–Lahor marşrutu üzrə uçuşlara başlayır

03 May 09:14

İdman

Azərbaycan cüdoçuları 3 fərqli turnirdə ümumilikdə 5 medal qazanıblar

03 May 08:50

Elm

Bu gün rezidenturaya qəbul imtahanının birinci mərhələsi olacaq

03 May 08:22

İdman

Kimi Antonelli Formula 1 üzrə Mayami Qran-Prisinin təsnifat mərhələsində birinci yeri tutub

03 May 07:30

Elm

İyirmi doqquz mindən çox şagird və abituriyent Azərbaycan dili fənni üzrə imtahan verəcək

03 May 07:24

İdman

Superliqa: “Fənərbağça”dan ev qələbəsi, “Qalatasaray” böyük hesabla uduzub

02 May 23:35

Sosial

Ayrı-ayrı yerlərdə şimşək çaxacaq, dolu düşəcək– XƏBƏRDARLIQ

02 May 22:45

Analitik

Cənubi Qafqaza qarşı hibrid plan…

02 May 21:56

Dünya

Braziliyada güclü yağışlar və daşqınlar nəticəsində ölənlər var

02 May 20:42

Dünya

İsveçdə çoxsaylı bal saxtakarlığı halları aşkar edilib

02 May 19:34

Dünya

Türkiyədə Avropa Parlamentinin ikili standartlarına qarşı tənqidlər artıb

02 May 18:36

Sosial

Sabah hava əsasən yağmursuz olacaq - Proqnoz

02 May 17:36

Hadisə

Ucuz qiymətə mebel satışı adı altında sosial şəbəkələrdə dələduzluq edən şəxs saxlanılıb

02 May 16:29

Mədəniyyət

Heydər Əliyev Mərkəzində “İz” sənədli filminin nümayişi olub

02 May 15:17  

Sosial

Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsi həftəsonu yollardakı vəziyyətlə bağlı xəbərdarlıq edib

02 May 14:22

İdman

Bakı bulvarında yelkən yarışına start verilib

02 May 13:31

Mədəniyyət

Milli mədəniyyətə qayğı siyasətində ardıcıllıq...

02 May 12:39

Gündəm

Avropada birinci!

02 May 11:59  

Gündəm

Azərbaycan qlobal iqlim çağırışlarına qarşı birgə mübarizənin fəal iştirakçısıdır

02 May 11:32

Siyasət

Parlamentin iclasında...

02 May 11:18

İqtisadiyyat

Kiçik və orta biznesin ÜDM-də payı artır

02 May 10:53

Gündəm

1942-ci ildən başlayan yol...

02 May 10:35

İqtisadiyyat

“Yaşıl iqtisadiyyat” quruculuğuna töhfə

02 May 10:17

Analitik

Okampo və Borrelin gizli “Karapetyan əməliyyatı”...

02 May 09:56

Analitik

Boğazlar bağlanarsa...

02 May 09:30

Sosial

Söz azaddırsa, cəmiyyət güclüdür...

02 May 09:16

Ədəbiyyat

Balaca Buker

02 May 08:54

Ədəbiyyat

Şənbə üçün nəzm

02 May 08:31  

Dünya

Media: Pakistan LNG çatışmazlığı səbəbindən 4700 MVt gücündə elektrik enerjisinə ehtiyac duyur

01 May 23:49

İqtisadiyyat

bp: Ötən rüb “Şəfəq” layihəsi üzrə tikinti işləri qrafikə uyğun irəliləyib

01 May 23:20

Sosial

Biləsuvarda avtomobilə baxış zamanı 200 kiloqramdan artıq at əti aşkarlanıb

01 May 22:46  

Xəbər lenti

Bakı Olimpiya Stadionunda WUF13 Media Mərkəzi fəaliyyət göstərəcək

01 May 22:19

Siyasət

Azərbaycan QHT-ləri Ermənistana gedən Avropa liderlərinə açıq məktub yazıb

01 May 22:07

Dünya

Pekin Vaşinqtonun yeni telekommunikasiya məhdudiyyətlərinə cavab tədbirləri görəcək

01 May 21:55

Hadisə

Külli miqdarda narkotik vasitənin ölkə ərazisinə keçirilməsinin qarşısı alınıb

01 May 21:23

İqtisadiyyat

ABŞ neft ehtiyatlarından 17,5 milyon barel istifadə edib

01 May 20:42

Mədəniyyət

İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə 575 tarixi abidənin vəziyyəti qiymətləndirilib

01 May 20:17

Maraqlı

Qəhvə ilə limon qarışığının arıqlamağa təsiri açıqlandı

01 May 19:50

Dünya

BMT xəbərdarlıq edir: Reklamda süni intellektdən istifadə dezinformasiya böhranını dərinləşdirə bilər

01 May 19:23

Dünya

Niderlandda vəliəhd şahzadəyə qarşı sui-qəsd planında şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb

01 May 18:25

Dünya

ABŞ Avropada təxminən 80 min hərbçi yerləşdirib

01 May 17:32

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Bakının İslam Səfərli küçəsinin yenidənqurmadan sonra açılışında iştirak edib

01 May 16:55  

Dünya

Gənclərin 30 faizi unutqanlıqdan əziyyət çəkir - Şok statistika

01 May 16:55

Maraqlı

Yapon alimləri ürəyin qocalmasını ləngitməyin yolunu tapıblar

01 May 16:39

YAP xəbərləri

Əbədiyyətə qovuşan ömrün 103-cü baharı

01 May 15:50  

Dünya

Fitch: ABŞ-nin dövlət büdcəsinin kəsiri ÜDM-in 7,9 faizinə çata bilər

01 May 15:22

Siyasət

Diplomatik korpusun nümayəndələri Xankəndi Zəfər parkına gəliblər

01 May 14:53  

Siyasət

Diplomatik korpusun nümayəndələri Xocalı Soyqırımı Memorialında olublar

01 May 14:52  

YAP xəbərləri

Dövlət və idmanın vəhdəti

01 May 14:52

Mədəniyyət

Vatikanda Heydər Əliyev Fondu ilə birgə layihələrin təqdimatına həsr olunan tədbir keçirilib

01 May 14:50  

Dünya

Vaşinqtonda məktəbdə bıçaqlı hücum olub, azı beş nəfər yaralanıb

01 May 14:45

Dünya

“Telegraph”: NATO ABŞ qoşunlarının Almaniyadan çıxarılmasını müzakirə etmir

01 May 14:17

İdman

FIFA prezidenti: İran 2026-cı il Dünya Kubokunda iştirak edəcək

01 May 13:52

Hərbi

Hərbi qulluqçular şəxsi jetonla təmin ediləcəklər

01 May 13:47

Sosial

Gömrük Məcəlləsində rəqəmsallaşma və islahatlar genişlənir

01 May 13:45

Sosial

Metroda və avtobusda ödənişə görə “ardıcıl vəsait çıxılması” hallarına aydınlıq gətirilib

01 May 13:41

Dünya

Berlin: ABŞ qoşunlarının Almaniyadan çıxarılması gözlənilmir

01 May 13:25

Gündəm

Ədalət Fərəcov 2-ci dərəcəli "Əmək" ordeni ilə təltif edilib

01 May 13:19

Siyasət

Azərbaycan Milli QHT Forumu fəaliyyətinə və planlarına dair ictimai hesabatla çıxış edib

01 May 13:19

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi