Çin iqtisadi gücə necə çevrildi?
14.05.2024 [10:20]
Ərazisinin böyüklüyünə görə dünyanın 3-cü ölkəsi, iqtisadiyyatının həcminə görə isə 2-cisi olan Çin Xalq Respublikası növbəti onillikdə qlobal iqtisadiyyatda birinciliyi hədəfləyir. Buna ölkənin resurs imkanları, mövcud iqtisadi potensialı və ümumdünya ticarət sistemində aramsız artan gücü də zəmin yaradır. Çin yeganə ölkədir ki, son 40 ildə iqtisadi artım tempini 5 faizdən aşağı salmadan inkişaf edir. 1978-ci ildə qəbul edilmiş iqtisadi islahatlar proqramlarının icrası nəticəsində Çin iqtisadiyyatı hər il orta hesabla 6 faizlik artımla böyüyərək son 40 ildə 240 faizə yaxın artıb. ÜDM-nin həcminə görə dünyada ikinci, alıcılıq qabiliyyəti pariteti göstəricisinə görə isə ilk yeri tutan bu ölkə həmçinin dünyada ən böyük ixracatçı və idxalçıdır. Bu isə qlobal bazarda müstəqil və müstəsna təsir imkanlarını daha da möhkəmləndirir.
Çinin iqtisadi göstəricilərinin arxasında güclü resurslarla yanaşı, irihəcmli investisiyalar da dayanır. Bank sistemi tərəfindən maliyyələşdirilən investisiyaların axını son onillikdə daha da artıb ki, hazırda investisiyalar ÜDM-in təxminən üçdə birini təşkil edir. İqtisadi meqapolis mərkəzi olan Şanxay artıq dünyanın maliyyə və bank mərkəzinə çevrilməkdədir.
Çin qlobal iqtisadiyyatı idarə edən nəhəng güclərdən biri kimi çoxşəbəkəli nəqliyat-enerji-tranzit qovşaqlarının da sahibidir. Yeni İpək Yolunun müəllifi kimi rəsmi Pekin Avrasiyanın müasir logistika coğrafiyasını cızır. “Belt and Road” (Bir kəmər, Bir Yol) layihəsi ilə dünyanın böyük bir coğrafiyası və 40-dan artıq ölkə üzərində nəhəng infrastruktur və ticarət şəbəkəsini yaradır. Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı, Dünya Ticarət Təşkilatı, Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı, BRICS və G20 də daxil olmaqla bir çox təşkilatın aparıcı üzvü kimi dünyanın iqtisadi-ticari gündəliyini də müəyyən edir. Çin indiyə qədər əsas etibarilə Asiyanın iqtisadi lokomotivi hesab edilirdisə, hazırda Avrasiya və Amerika qitəsinin güc flaqmanı statusuna malikdir.
Çinin əsas hədəfi 2035-ci ilə qədər qlobal ÜDM-də birinciliyə möhür vurmaqdır. İqtisadiyyatın dayanıqlılığı və texnoloji inkişaflar ölkəni dünya iqtisadiyyatının ən böyük gücünə çevirmək ehtimallarına da əsaslar verir. “Huawei”, “Tencent”, “Alibaba” və digər şirkətləri dünya bazarında İT və elektron ticarətin atributları sayılır.
Ölkənin ən nüfuzlu iqtisadi analitika qrupu hesab edilən Çonyanq Maliyyə Araşdırmaları İnstitutunun hesablamalarına görə, hazırkı illik 5-6 faiz iqtisadi artım tempinin qorunub saxlanması sayəsində 2035-ci ildə ÜDM-in həcmi orta hesabla 30,5 trilyon dollara çatacaq. Hazırda ölkənin ÜDM-nin həcmi 18 trilyon dollara bərabərdir. Çinin əsas rəqibi ABŞ-ın ÜDM-nin həcmi isə 26 trilyon dollar təşkil edir.
ELBRUS
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
12 Sentyabr 15:52
Dünya
12 Sentyabr 15:19
Dünya
12 Sentyabr 14:45
Dünya
12 Sentyabr 14:30
Dünya
12 Sentyabr 13:59
Dünya
12 Sentyabr 13:25
Dünya
12 Sentyabr 12:46
Gündəm
12 Sentyabr 12:18
Gündəm
12 Sentyabr 11:50
İqtisadiyyat
12 Sentyabr 11:25
İqtisadiyyat
12 Sentyabr 10:49
İqtisadiyyat
12 Sentyabr 10:21
Ədəbiyyat
12 Sentyabr 09:45
Sosial
12 Sentyabr 09:17
Ədəbiyyat
12 Sentyabr 08:50
Ədəbiyyat
12 Sentyabr 08:36
Dünya
11 Sentyabr 23:30
Dünya
11 Sentyabr 23:17
Xəbər lenti
11 Sentyabr 22:51
Dünya
11 Sentyabr 22:23
Dünya
11 Sentyabr 22:09
Elm
11 Sentyabr 21:45
Hadisə
11 Sentyabr 21:34
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 21:19
Formula 1
11 Sentyabr 20:41
Dünya
11 Sentyabr 20:29
Dünya
11 Sentyabr 20:17
Dünya
11 Sentyabr 19:54
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 19:20
Müsahibə
11 Sentyabr 19:07
Dünya
11 Sentyabr 18:34
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 18:19
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 17:44
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 17:43
Gündəm
11 Sentyabr 17:40
Siyasət
11 Sentyabr 17:40
Sosial
11 Sentyabr 17:39
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 17:36
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 17:34
Dünya
11 Sentyabr 17:22
Dünya
11 Sentyabr 16:58
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 16:23
Dünya
11 Sentyabr 16:19
Siyasət
11 Sentyabr 16:16
Elm
11 Sentyabr 16:04
Dünya
11 Sentyabr 16:03
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 15:59
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 15:53
Sosial
11 Sentyabr 15:49
Dünya
11 Sentyabr 15:32
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 15:01
Dünya
11 Sentyabr 14:19
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 14:18
Elm
11 Sentyabr 14:16
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 14:13
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 13:25
Sosial
11 Sentyabr 12:42
Hadisə
11 Sentyabr 12:41
Elm
11 Sentyabr 12:41
Sosial
11 Sentyabr 12:30
Sosial
11 Sentyabr 12:03
Hadisə
11 Sentyabr 11:37
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 11:34
YAP xəbərləri
11 Sentyabr 11:30
Gündəm
11 Sentyabr 10:53
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 10:15
İqtisadiyyat
11 Sentyabr 09:48
Siyasət
11 Sentyabr 09:45
Mədəniyyət
11 Sentyabr 09:22
Sosial
11 Sentyabr 08:50
