Ekspert: Uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi davamlı maarifləndirmə tələb edir

Bakı:

22 °C

59 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / Ekspert: Uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi davamlı maarifləndirmə tələb edir

Ekspert: Uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi davamlı maarifləndirmə tələb edir

10.06.2026 [16:07]

Rəqəmsallaşmanın sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə internet uşaqların və yeniyetmələrin təhsil, ünsiyyət və fərdi inkişaf imkanlarını genişləndirsə də, paralel olaraq yeni təhlükələr də yaradır.

Bu fikri AZƏRTAC-a açıqlamasında kibertəhlükəsizlik eksperti və tədqiqatçı Lamiyə Nəcəfova səsləndirib.

O bildirib ki, son illərdə ölkəmizdə uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atılıb, dövlət qurumları, təhsil müəssisələri və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları tərəfindən maarifləndirmə layihələri həyata keçirilib. Xüsusilə kibertəhlükəsizlik sahəsində fəaliyyət göstərən qurumlar tərəfindən təşkil olunan təlimlər, məktəblərdə keçirilən maarifləndirici tədbirlər, təhlükəsiz internet istifadəsi ilə bağlı sosial kampaniyalar və valideynlər üçün hazırlanan metodik materiallar müsbət nəticələr verməkdədir. Bununla yanaşı, texnologiyaların inkişaf tempi nəzərə alınarsa, görülən işlərin davamlı və sistemli şəkildə genişləndirilməsinə ehtiyac qalmaqdadır.

Ekspert deyib ki, bu gün uşaqların qarşılaşdıqları əsas kibertəhlükələr arasında kibercinayətkarlar tərəfindən şəxsi məlumatların oğurlanması, fişinq hücumları, sosial mühəndislik üsulları, kibertəqib, saxta profillər, zərərli proqram təminatları və onlayn dələduzluq halları xüsusi yer tutur. Süni intellekt texnologiyalarının inkişafı ilə birlikdə “deepfake” videolar, manipulyasiya xarakterli məzmunlar və dezinformasiya riskləri də artmaqdadır.

“Sosial şəbəkələrdə kibertəhlükəsizliyin qorunması üçün ilk növbədə uşaqların rəqəmsal savadlılıq səviyyəsinin yüksəldilməsi vacibdir. Təcrübə göstərir ki, texniki müdafiə vasitələri nə qədər güclü olsa da, istifadəçinin təhlükəsizlik davranışları zəifdirsə, risklər qalmaqda davam edir. Buna görə də uşaqlara erkən yaşlardan etibarən təhlükəsiz parol siyasəti, şəxsi məlumatların qorunması, şübhəli keçidlərə daxil olmamaq, naməlum şəxslərlə ünsiyyətdə ehtiyatlı davranmaq və məxfilik parametrlərinin düzgün tənzimlənməsi öyrədilməlidir”, – deyə o vurğulayıb.

Lamiyə Nəcəfovanın sözlərinə görə, valideynlərin rolu da olduqca əhəmiyyətlidir: “Müasir yanaşma uşaqların internetdən istifadəsinə yalnız nəzarət etməyi deyil, həm də onlarla açıq dialoq qurmağı tələb edir. Valideynlər istifadə olunan platformaları tanımalı, təhlükəsizlik parametrlərini bilməli və uşaqları ilə rəqəmsal mühitdə qarşılaşa biləcəkləri risklər barədə mütəmadi söhbətlər aparmalıdırlar”.

Ekspert hesab edir ki, uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin olunmasında təhsil sistemi də mühüm rol oynayır. “Digər mühüm istiqamət təhsil sistemində kibertəhlükəsizlik mövzularının daha geniş şəkildə inteqrasiyasıdır. İnformasiya təhlükəsizliyi, rəqəmsal etika, şəxsi məlumatların qorunması və təhlükəsiz internet davranışları məktəb proqramlarında sistemli şəkildə tədris edilməlidir. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, kibertəhlükəsizlik mədəniyyətinin formalaşdırılması erkən yaşlardan başladıqda daha effektiv nəticələr əldə olunur”, – deyə o diqqətə çatdırıb.

Paylaş:

Baxılıb: 142 dəfə