Nurlu ömrün elm və insanlığa həsr olunmuş salnaməsi

Bakı:

30 °C

43 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Nurlu ömrün elm və insanlığa həsr olunmuş salnaməsi

Nurlu ömrün elm və insanlığa həsr olunmuş salnaməsi

15.04.2026 [11:29]

Görkəmli alim və ictimai xadim, akademik Zərifə xanım Əliyevanın adı Azərbaycan elminin tarixində xüsusi ehtiramla çəkilir. Onun keçdiyi ömür yolu, məsuliyyətli və şərəfli həyatı, yüksək səviyyəli həkimlik fəaliyyəti, zəngin elmi irsi və nümunəvi insani keyfiyyətləri həm tibb işçiləri, həm də gələcək nəsillər üçün parlaq örnəkdir. Zərifə Əliyeva yalnız peşəkar həkim deyil, həm də elmə, insanlara və cəmiyyətə sədaqətlə xidmət edən böyük şəxsiyyət olmuşdur.

Akademik Zərifə Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Şahtaxtı kəndi-də, görkəmli dövlət xadimi Əziz Əliyevin ailəsində dünyaya göz açmışdır. Onun uşaqlıq illəri bu mühitdə keçmiş, milli-mənəvi dəyərlərlə zəngin ziyalı ailəsi gələcək həyat yolunun formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.

Gənc yaşlarından tibb elminə böyük maraq göstərən Zərifə xanım 1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutu-na daxil olmuş, 1947-ci ildə ali təhsilini əla qiymətlərlə başa vurmuşdur. Həmin dövrdə ölkədə geniş yayılmış traxoma xəstəliyi ilə mübarizə onun elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. O, respublikanın müxtəlif bölgələrində çalışaraq həm müalicə, həm də profilaktik tədbirlərin həyata keçirilməsində fəal iştirak etmişdir.

Zərifə Əliyevanın elmi axtarışları onu Moskva şəhərinə aparmış, burada ixtisasını daha da təkmilləşdirərək peşəkar oftalmoloq kimi formalaşmışdır. 1949-cu ildən etibarən Azərbaycan Elmi Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutu-nda fəaliyyətə başlamış, praktiki həkimliklə yanaşı, fundamental elmi tədqiqatlar aparmışdır. Onun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə aparılan araşdırmalar nəticəsində traxoma xəstəliyinin ölkədə aradan qaldırılması mümkün olmuşdur.

Sonrakı illərdə alim oftalmologiyanın müxtəlif istiqamətləri üzrə mühüm tədqiqatlar aparmış, xüsusilə görmə orqanının peşə patologiyası sahəsində fundamental nəticələr əldə etmişdir. 1977-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edən Zərifə Əliyeva tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüş, 1983-cü ildə isə akademik seçilmişdir.

Onun elmi fəaliyyəti yalnız nəzəri tədqiqatlarla məhdudlaşmamış, həm də praktik səhiyyə sisteminə mühüm töhfələr vermişdir. Alim tərəfindən yazılmış çoxsaylı monoqrafiyalar, dərs vəsaitləri və elmi məqalələr bu gün də oftalmoloqlar üçün dəyərli mənbə hesab olunur. “Terapevtik oftalmologiya”, “Herpetik göz xəstəlikləri”, “Qlaukoma və gözün hipertenziyası” kimi əsərlər onun zəngin elmi irsinin tərkib hissəsidir.

Zərifə Əliyeva eyni zamanda yüksək pedaqoji fəaliyyət göstərmiş, gənc həkimlərin və alimlərin yetişdirilməsində mühüm rol oynamışdır. Onun rəhbərliyi altında böyük bir oftalmoloqlar nəsli formalaşmışdır.

Görkəmli alim həm də geniş ictimai fəaliyyətlə məşğul olmuş, müxtəlif elmi və ictimai təşkilatlarda təmsil olunmuşdur. Onun fəaliyyəti dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş, bir sıra orden və medallarla təltif edilmişdir.

Zərifə Əliyeva nümunəvi ailə başçısı, qayğıkeş ana və vəfalı ömür-gün yoldaşı kimi də yadda qalmışdır. Onun həyat yoldaşı, Ümummilli Lider Heydər Əliyev onun haqqında yüksək fikirlər səsləndirmiş, ailə həyatında və mənəvi dəyərlərin qorunmasında əvəzsiz rolunu xüsusi vurğulamışdır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev isə anasının həm alim, həm də ana kimi misilsiz keyfiyyətlərə malik olduğunu qeyd etmişdir.

1985-ci il aprelin 15-də Moskvada vəfat edən Zərifə Əliyevanın nəşi 1994-cü ildə Bakıya gətirilərək Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.

Akademik Zərifə Əliyevanın həyat yolu elmə sədaqətin, insanlara xidmətin və yüksək mənəviyyatın parlaq nümunəsidir. Onun zəngin irsi bu gün də yaşayır, yeni nəsillərə yol göstərir və Azərbaycan elminin inkişafında mühüm rol oynamaqda davam edir.

Şamo Qasımov

Yeni Azərbaycan Partiyası Laçın rayon təşkilatının sədr müavini

Paylaş:

Baxılıb: 373 dəfə