Xəzər dənizinin mühüm tranzit imkanları

Bakı:

21 °C

53 %

3 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Xəzər dənizinin mühüm tranzit imkanları

Xəzər dənizinin mühüm tranzit imkanları

05.06.2026 [18:36]

Azərbaycanın qlobal enerji xəritəsindəki strateji mövqeyi hər ötən il daha da möhkəmlənir. Ölkəmizin təşəbbüsü və liderliyi ilə həyata keçirilən irimiqyaslı layihələr təkcə regionun deyil, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında həlledici rol oynayır. Bu kontekstdə, 2026-cı il iyunun 1-də Bakıda işinə başlayan və qlobal enerji elitasını bir araya gətirən Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimi növbəti dəfə mühüm bəyanatlarla yadda qalmışdır. Mərasimdə geniş və dərin məzmunlu nitq söyləyən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ölkəmizin gələcək enerji strategiyasını, yaşıl enerji keçidini və beynəlxalq əməkdaşlıq perspektivlərini diqqətə çatdırmışdır. Dövlət başçısının çıxışında xüsusi vurğuladığı məqamlardan biri də Azərbaycanın tranzit potensialı və Xəzər dənizinin şərq sahilində yerləşən dövlətlərlə qurulan çoxşaxəli tərəfdaşlıq əlaqələri olmuşdur.

Prezident İlham Əliyev öz çıxışında Bakı Enerji Həftəsinin artıq qlobal miqyasda mühüm bir platformaya çevrildiyini qeyd edərək, bu tədbirin müxtəlif ölkələrdən gələn şirkətlər, investorlar və hökumət rəsmiləri arasında səmərəli dialoqun qurulmasına xidmət etdiyini bildirmişdir. Azərbaycanın ənənəvi karbohidrogen ehtiyatlarının hasilatı və ixracı sahəsində etibarlı tərəfdaş olduğunu xatırladan dövlət başçısı, hazırda ölkəmizin yeni bir dövrə qədəm qoyduğunu – yaşıl enerji keçidini uğurla reallaşdırdığını diqqətə çatdırmışdır. Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində nümayiş etdirilən layihələr, xüsusilə bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə, günəş və külək elektrik stansiyalarının tikintisi Azərbaycanın ekoloji təmiz gələcəyə sadiqliyinin bariz nümunəsidir. Prezident vurğulamışdır ki, Azərbaycan təkcə öz resurslarını ixrac edən bir ölkə deyil, həm də beynəlxalq layihələrin qovşağına çevrilmiş strateji regional gücdür.

Dövlət başçısının nitqində ən çox diqqət çəkən və strateji əhəmiyyət kəsb edən tezislərdən biri birbaşa regional inteqrasiya və nəqliyyat-tranzit dəhlizləri ilə bağlı olmuşdur. Prezident İlham Əliyev bəyan etmişdir ki, biz Xəzər dənizinin şərq sahillərində yerləşən dost və tərəfdaşlarımız üçün mühüm tranzit imkanları təqdim edirik. Bu bəyanat Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə mövcud olan sıx və qardaşlıq əlaqələrinin iqtisadi və logistik müstəvidə yeni bir mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Xəzər dənizinin şərq sahilində yerləşən Qazaxıstan, Türkmənistan və Özbəkistan kimi dövlətlər öz resurslarını dünya bazarlarına çıxarmaq üçün ən təhlükəsiz, qısa və iqtisadi baxımdan səmərəli marşrutlar axtarırlar. Azərbaycan isə malik olduğu infrastrukturla bu imkanları ən yüksək səviyyədə təmin edir.

Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı nəqliyyat və logistika infrastrukturu Xəzərin şərqindən gələn yüklərin maneəsiz daşınmasına tam zəmanət verir. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, yenidən qurulan dəmir yolları, Xəzər dənizindəki ən böyük mülki donanma və təbii ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti bu böyük tranzit zəncirinin əsas halqalarıdır. Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin və ya digər adı ilə Orta Dəhlizin mərkəzində dayanan Azərbaycan, Mərkəzi Asiya ölkələrinin karbohidrogen ehtiyatlarının, eləcə də digər sənaye və kənd təsərrüfatı məhsullarının Avropaya və digər qlobal bazarlara çatdırılmasında əvəzolunmaz körpü rolunu oynayır. Prezident İlham Əliyev bu imkanların sadəcə iqtisadi dividend gətirmədiyini, həmçinin regionda sabitliyə, təhlükəsizliyə və qarşılıqlı etimada böyük töhfə verdiyini xüsusi qeyd etmişdir.

Bununla yanaşı, Xəzər dənizinin şərq sahili ilə qurulan tranzit əməkdaşlığı yalnız ənənəvi neft və qaz resurslarının daşınması ilə məhdudlaşmır. Hazırda Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan arasında Xəzər dənizinin dibi ilə yüksəkgərginlikli elektrik kabelinin çəkilməsi layihəsi üzərində ciddi işlər aparılır. Bu layihə Mərkəzi Asiyanın yaşıl enerji potensialının Azərbaycan vasitəsilə Avropaya ixrac edilməsinə imkan verəcəkdir. Azərbaycan Xəzərin şərqindəki tərəfdaşları üçün təkcə bir tranzit ölkəsi deyil, həm də qlobal miqyaslı yaşıl enerji dəhlizinin əsas memarı kimi çıxış edir.

Prezident İlham Əliyevin Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimindəki çıxışı Azərbaycanın uzaqgörən və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasətinin növbəti təzahürüdür. Ölkəmizin təqdim etdiyi mühüm tranzit imkanları Xəzər dənizini ayıran deyil, əksinə, şərq və qərb sahillərini bir-birinə bağlayan bir dostluq və əməkdaşlıq dənizinə çevirir. Bu strateji yanaşma Azərbaycanın qlobal logistika və enerji arenasındakı əvəzolunmaz mövqeyini bir daha təsdiqləyir və regionun ümumi rifahına xidmət edir.

Pərviz Məcnunov

YAP Laçın rayon təşkilatının əməkdaşı

Paylaş:

Baxılıb: 80 dəfə