Böyük Qayıdışın kövrək ünvanı

Bakı:

22 °C

56 %

6 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / YAP xəbərləri / Böyük Qayıdışın kövrək ünvanı - Xocalı

Böyük Qayıdışın kövrək ünvanı - Xocalı

25.02.2026 [12:33]

Samirə Zeynalova

YAP Tərtər rayon təşkilatının mühasibi

Qar üzərinə düşən qan ləkəsi kimi tarixə həkk olunan Xocalı, susqun gecənin içində qopan fəryadın adıdır. Orada təkcə evlər deyil, uşaqlığın gülüşü, anaların ümidləri, bir xalqın sabaha inamı yaralandı. Bədii təfəkkür üçün Xocalı faciəsi yaddaşın və vicdanın sınağıdır - insanın insana qarşı törədə biləcəyi zorakılığın sərhədsizliyini göstərən ağır bir həqiqətdir.

XX əsrin sonlarında Cənubi Qafqazda baş verən silahlı münaqişələr fonunda 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalı şəhərində dinc əhaliyə qarşı törədilən kütləvi qırğın regionun ən faciəli hadisələrindən biri kimi tarixə düşmüşdür. Bu hadisə təkcə bir şəhərin taleyi deyil, həm də beynəlxalq hüququn və insanlıq prinsiplərinin sınağı kimi qiymətləndirilir.

Xocalı yalnız statistik rəqəmlərdən ibarət deyil. O, kollektiv travmadır. Bədii düşüncə Xocalını yalnız hüquqi terminlərlə deyil, insan taleləri ilə dərk edir. Qar örtüyü altında qalan küçələr, yarımçıq qalmış məktəb çantaları, donmuş gecənin səssizliyində itən səslər - bunlar tarix kitablarının səhifələrindən kənara çıxaraq vicdanın yaddaşına yazılır. Xocalı faciəsi insanlığın sınağıdır. Tarix bəzən kitab səhifələrində yazılmır, qarın üzərində yazılır. Və yazılan izlər bahar gələndə belə silinmir. Çünki bəzi izlər torpaqda yox, insanın yaddaşında qalır.

Azərbaycan üçün Xocalı bir ağrıdan artıqdır. O, susmayan bir xatirədir. Hər fevral gecəsi sanki zaman geri qayıdır, qar yenidən yağır və o gecənin nəfəsi yenidən hiss olunur.

Ali Baş Komandanımızın dediyi kimi biz qisasımızı döyüş meydanında aldıq. Prezidentin siyasi kursunun əsas xətti - beynəlxalq hüquqa əsaslanmaq, dövlət suverenliyini təmin etmək və uzunmüddətli sülh üçün zəmin yaratmaq - Xocalı da daxil olmaqla bütün ərazilərdə Azərbaycanın konstitusion quruluşunun bərpası ilə nəticələndi. 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra regionda yaranmış yeni siyasi-hərbi reallıq və 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən lokal antiterror tədbirləri nəticəsində Xocalı üzərində Azərbaycanın dövlət suverenliyi tam bərpa olundu. 2023-cü ilin sentyabr hadisələrindən sonra dövlət başçısı Xocalı və digər yaşayış məntəqələrində Azərbaycanın dövlət atributlarının bərpa olunduğunu bəyan etdi. Bu addım həm siyasi, həm də simvolik baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

Xocalının azad olunması cəmiyyətdə “tarixi ədalətin bərpası” kimi dəyərləndirildi. Bununla belə, rəsmi mövqedə əsas vurğu revanşizmə deyil, suveren hüquqların təmininə və regionda davamlı sülhün qurulmasına yönəldilmişdir.

Prezident İlham Əliyevin elan etdiyi “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində azad olunmuş ərazilərdə infrastrukturun qurulması, sosial obyektlərin inşası və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına mərhələli şəkildə qaytarılması prioritet istiqamət kimi müəyyən edilmişdir. Xocalı da bu strategiyanın mühüm hissəsidir. Doğma torpaqlara qayıdış artıq sadəcə dövlət proqramı deyil - bu, illərlə ürəklərdə qorunan bir həsrətin gerçəyə çevrilməsidir. “Böyük Qayıdış” adlanan bu yol hər bir ailənin xatirələrinə, yarımçıq qalmış həyətlərinə, susmuş ocaqlarına doğru açılan bir ümid yoludur.

Xocalı da bu dönüşün ən həssas, ən kövrək ünvanlarından biridir. Oraya qayıdış yalnız fiziki məkanın bərpası deyil; dağılan evlərin yerində yenidən işıq yandırmaq, yarımçıq qalmış uşaqlığı torpağın nəfəsi ilə yenidən diriltmək deməkdir.

Bu torpaqlara atılan hər addım zamanın üzərində qalan izləri sağaltmaq kimidir. Bu gün işğaldan azad edilmiş küçələr yenidən uşaq səsi eşidir, qapılar yenidən doğma nəfəsə açılır.

Paylaş:

Baxılıb: 180 dəfə